Bước tới nội dung

Biên dịch:Hiển Tông Ký

Văn thư lưu trữ mở Wikisource
Hiển Tông Ký  (Đại Đường
của Thần Hội, do Wikisource dịch từ tiếng Trung Quốc
Hiển Tông Ký do Hà Trạch Thần Hội soạn.

Đây là một đoạn văn bia cực kỳ quan trọng, thường được cho là trích từ "Bảo Tạng Luận" hoặc các bản sớ giải thiền học đời Đường, mang đậm tư tưởng Bát NhãNhư Lai Tạng. Đoạn văn này đúc kết những giáo lý tinh túy nhất về sự thống nhất giữa Không và Hữu, Thể và Dụng. Thần Hội là đệ tử của Huệ Năng, bài Hiển Tông Ký góp phần quảng bá về tính chính danh truyền thừa của Lục Tổ Huệ Năng và tác phẩm Lục Tổ Đàn Kinh.

Lấy Vô Niệm[1] làm tông chỉ, lấy Vô Tác làm gốc, lấy Chân Không[2] làm thể, lấy Diệu Hữu làm dụng. Phàm là Chân như vô niệm, chẳng phải dùng tư duy suy lường mà biết được; Thực tướng vô sinh, há có thể dùng sắc thân hay tâm thức mà thấy sao?

  • Về Tu Chứng: "Niệm cái vô niệm" ấy chính là niệm Chân như; "Sinh cái vô sinh" ấy chính là sinh vào Thực tướng. Ở nơi không chỗ trụ mà trụ, ấy là thường trụ Niết-bàn; Hành mà như không hành, ấy là siêu việt sang bờ bên kia.
  • Về Thể và Dụng: Như như bất động nhưng diệu dụng vô cùng; trong mỗi niệm không mong cầu vì gốc vốn là vô niệm. Bồ-đề không thể đắc, sạch năm mắt (ngũ nhãn) mà rõ ba thân (tam thân); Bát-nhã vốn không biết (vô tri), vận sáu thông mà rộng mở bốn trí.

Vì thế nên biết rằng: Định tức là vô định, Tuệ tức là vô tuệ, Hành tức là vô hành. Tính như hư không, Thể đồng pháp giới. Sáu độ (Lục độ) từ đó mà viên mãn, đạo phẩm nhờ vậy chẳng thiếu sót.

Cốt tủy của Pháp: Ta và Pháp thể đều không, Có và Không cùng dứt. Tâm vốn không tạo tác, Đạo thường không niệm tưởng. Không niệm không suy, không cầu không đắc. Chẳng bên kia chẳng bên này, chẳng đi cũng chẳng đến. Thấu suốt Tam minh, tâm thông Tám giới. Công thành mười lực, giàu có bảy trân báu. Vào cửa bất nhị, đạt lý Nhất thừa.

  • Diệu Hữu và Chân Không: Cái diệu trong cái diệu, ấy là Diệu Pháp Thân; Bậc Thiên trong các Thiên, ấy là Trí Kim Cương. Lặng lẽ thường tịch, ứng dụng không phương sở. Dụng mà thường Không, Không mà thường Dụng. Dụng mà chẳng phải "Có", ấy là Chân Không; Không mà chẳng phải "Không có gì", ấy chính là Diệu Hữu.

Mối quan hệ: Diệu hữu chính là Ma-ha Bát-nhã, Chân không chính là Thanh tịnh Niết-bàn. Bát-nhã là nhân của Niết-bàn, Niết-bàn là quả của Bát-nhã. Bát-nhã không thấy mà hay thấy, Niết-bàn không sinh mà hay sinh. Bát-nhã và Niết-bàn, tên gọi tuy khác nhưng thể vốn đồng, tùy nghĩa mà lập danh, nên nói "Pháp không định tướng".

Sự truyền thừa: Từ khi Thế Tôn diệt độ, Tây Thiên 28 vị Tổ cùng truyền cái Tâm vô trụ, cùng nói cái Tri kiến Như Lai. Đến Đạt Ma sang đây là vị Tổ đầu tiên, nối đời truyền thừa đến nay không dứt. Pháp bí yếu được truyền phải nhờ đúng người, như hạt châu trên búi tóc vua, chẳng thể vọng trao. Phải đủ hai thứ trang nghiêm là Phúc đức và Trí tuệ, Hành và Giải tương ưng mới có thể lập được.

Y là tín vật của Pháp, Pháp là tông chỉ của Y. Chỉ lấy Y và Pháp tương truyền[3], ngoài ra không có pháp nào khác. Trong truyền Tâm ấn để khế hợp bản tâm; Ngoài truyền Cà-sa để biểu thị tông chỉ. Không có Y thì không truyền Pháp, không có Pháp thì không nhận Y. Y là tấm y tin thực của Pháp, Pháp là cái Pháp vô sinh. Vô sinh tức là không hư vọng, chính là cái Tâm không tịch. Biết cái Không tịch mà rõ Pháp thân, rõ được Pháp thân ấy là chân giải thoát.

   




Chú thích

  1. Vô Niệm (無念): Không phải là không có suy nghĩ, mà là tâm không dính mắc vào đối tượng, không khởi lên sự phân biệt chủ thể - khách thể.
  2. Chân Không - Diệu Hữu (真空妙 hữu): Đây là đỉnh cao tư tưởng Phật giáo. "Chân Không" không phải là cái trống rỗng của vật chất, mà là bản thể thanh tịnh. Từ cái "Không" đó mới sinh ra muôn vàn tác dụng kỳ diệu (Diệu Hữu).
  3. Y Pháp tương truyền: Khẳng định tính chính thống của dòng thiền thông qua việc trao truyền y bát và tâm ấn.


 Tác phẩm này là một bản dịch và có thông tin cấp phép khác so với bản quyền của nội dung gốc.
Bản gốc:

Tác phẩm này, được phát hành trước ngày 1 tháng 1 năm 1931, đã thuộc phạm vi công cộng trên toàn thế giới vì tác giả đã mất hơn 100 năm trước.

 
Bản dịch:

Tác phẩm này được phát hành theo Giấy phép Creative Commons Ghi công-Chia sẻ tương tự 4.0 Quốc tế, cho phép sử dụng, phân phối, và tạo tác phẩm phái sinh một cách tự do, miễn là không được thay đổi giấy phép và ghi chú rõ ràng, cùng với việc ghi công tác giả gốc — nếu bạn thay đổi, chuyển đổi hoặc tạo tác phẩm phái sinh dựa trên tác phẩm này, bạn chỉ có thể phân phối tác phẩm phái sinh theo cùng giấy phép với giấy phép này.

 

Tác phẩm này được phát hành theo các điều khoản của Giấy phép Tài liệu Tự do GNU.


Điều khoản sử dụng của Wikimedia Foundation yêu cầu văn bản được cấp phép theo GFDL được nhập sau tháng 11 năm 2008 cũng phải cấp phép kép với một giấy phép tương thích khác. "Nội dung chỉ khả dụng trong GFDL không được phép" (§7.4). Điều này không áp dụng cho phương tiện phi văn bản.