Biên dịch:Long Thọ Bồ Tát Truyện

by Cưu-ma-la-thập

Tam tạng Cưu Ma La Thập xứ Quy Từ nước Hậu Tần biên dịch.

Xuất thân và thiên tư kỳ tài

Long Thọ Bồ-tát sinh ra trong một gia đình Bà-la-môn ở Nam Ấn Độ. Từ nhỏ Ngài đã thông minh tuyệt đỉnh, chỉ cần nghe qua một lần là thuộc lòng và hiểu hết ý nghĩa của bốn bộ kinh Vệ Đà. Đến tuổi trưởng thành, Ngài nổi danh khắp các nước, tinh thông mọi bộ môn từ thiên văn, địa lý đến các thuật tiên tri, đạo thuật.

Bài học về dục vọng

Ngài cùng ba người bạn thân cùng chí hướng, cho rằng đạo lý thế gian đã thấu hiểu hết, nay muốn tìm thú vui dục lạc. Họ cùng học thuật ẩn thân rồi lẻn vào hoàng cung trêu ghẹo cung nữ suốt trăm ngày. Nhà vua biết chuyện, sai người rắc bụi mịn ở cửa để theo dấu chân. Ba người bạn của Ngài bị quân lính chém chết, riêng Long Thọ nhờ đứng sát bên đầu nhà vua (nơi lính không dám vung đao) nên thoát nạn. Ngài sực tỉnh ngộ rằng: "Dục vọng chính là gốc rễ của khổ đau", liền phát nguyện đi tu.

Tầm đạo và cầu pháp

Ngài vào núi học đạo, chỉ trong 90 ngày đã thông suốt toàn bộ Tam Tạng kinh điển. Tuy nhiên, Ngài cảm thấy chân lý vẫn chưa trọn vẹn nên đi khắp nơi tìm kiếm kinh điển Đại thừa. Ngài được một vị tỳ-kheo già ở Tuyết Sơn trao cho kinh điển Đại thừa nhưng vẫn chưa thỏa lòng. Do hàng phục được mọi luận sư ngoại đạo, Ngài sinh tâm kiêu mạn, muốn tự lập giáo phái riêng và chế ra y phục khác biệt.

Xuống Long cung và đắc đạo

Đại Long Bồ-tát thấy vậy bèn thương xót, dẫn Ngài xuống cung điện dưới biển. Tại đây, Long Vương mở bảy hòm báu chứa các kinh điển phương đẳng thâm sâu trao cho Ngài. Chỉ trong 90 ngày, Long Thọ đã thông suốt và đắc "Vô sinh pháp nhẫn". Sau đó, Long Vương đưa Ngài trở lại nhân gian.

Hoằng pháp và hàng phục ngoại đạo

• Hóa độ nhà vua: Ngài cầm cờ đỏ đi trước vua Nam Ấn (vốn tin ngoại đạo) suốt 7 năm để gây chú ý. Khi vua hỏi, Ngài tự xưng là "Bậc Nhất Thiết Trí" và chứng minh bằng cách tiên đoán đúng việc chư Thiên đang đánh nhau với A-tu-la, đồng thời làm hiện ra các binh khí và thân xác A-tu-la rơi xuống từ hư không. Nhà vua và vạn người Bà-la-môn kinh sợ, quy y theo Phật pháp.
• Đấu phép với Bà-la-môn: Một đạo sĩ dùng thần chú biến ra hồ nước và hoa sen lớn để nhục mạ Ngài. Long Thọ hóa ra con voi trắng sáu ngà, nhấc bổng hoa sen ném xuống đất khiến đạo sĩ phải khu phục.

Thị tịch

Ngài viết hàng vạn bài kệ để xiển dương giáo nghĩa Đại thừa và Trung quán luận. Một vị sư Tiểu thừa do đố kỵ, khi Ngài hỏi có muốn Ngài ở lại đời không, đã trả lời là "Không". Long Thọ liền vào phòng kín, tự tại hóa ve sầu thoát xác mà lìa đời. Người dân Nam Ấn tôn kính lập miếu thờ Ngài như thờ Phật.

Tên gọi: Do Ngài sinh ra dưới gốc cây (Arjuna) và thành đạo nhờ loài Rồng (Naga), nên danh hiệu là Long Thọ (Nagarjuna).