Chuyện trẻ con/8
8.— CHUYỆN THẰNG NHỎ TÍ-HON
(Le Petit Poucet)
Ngày xưa có hai vợ chồng một nhà kiếm củi, sinh ra bảy đứa con, bảy đứa con trai cả. Đứa lớn mới lên mười, đứa út mới có bảy tuổi. Trong ba năm trời, mà vợ chồng nhà ấy đẻ ra những bấy nhiêu con, thì hẳn ai cũng lấy làm lạ. Vốn là vợ người kiếm củi đẻ mau mắn lắm bận nào cũng đẻ sinh đôi là ít.
Hai vợ chồng nghèo quá, khổ về đàn con, vì chưa có đứa nào đi kiếm được tiền cả. Mà lại buồn về một nỗi thằng con út yếu đuối như xên, cả ngày không nói một tiếng. Cha mẹ nó buồn là dại, vì chính nết hay, lại tưởng là cái ngu hèn. Thằng bé ấy nhỏ người lắm. Khi mới đẻ ra, chỉ lớn bằng ngón tay cái, cho nên đặt ngay tên nó là thằng Bé Tí-hon (Tên chữ tây nghĩa là ngón tay cái nhỏ).
Tội nghiệp thằng bé, cũng là cái thân tội ở trong một nhà[1], có điều gì cũng đổ lỗi cho nó. Vậy mà trong lũ bảy đứa, nó là đứa tinh nhứt, khôn-ngoan nhứt. Tuy nó nói ít mà nó nghe nhiều.
Chẳng may phải một năm, trời làm đói kém. vợ chồng nhà kiếm củi đành phải quyết chí lìa con. Một buổi tối kia, lũ trẻ đã đi ngủ rồi, vợ chồng ngồi sưởi với nhau bên đống lửa, chồng bấm tím gan mà nói với vợ rằng: « Mẹ nó coi đó mà coi, vợ chồng ta không thể nuôi được con nữa. Chẳng lẽ ta lại ngồi mà nhìn chúng nó chết đói trước mắt ta hay sao? Ngày mai ta định đem chúng nó vào trong rừng cho chúng nó lạc đi đâu khuất mắt. Tưởng cũng dễ lắm. Trong khi chúng nó nhặt củi vụn mà bó lại, thì mẹ nó với ta lủi về, không cho chúng nó biết. »
— Vợ kêu rằng: « Bố nó lại nhẫn tâm như thế được ru? » Người chồng hết lời phân lẽ phải cho vợ nghe, nói rằng thế nghèo quá cho nên phải đành như vậy, nhưng mà vợ nhứt định không chịu. Vợ biết rằng nghèo, nhưng là mẹ đẻ chúng nó ra.
Song nghĩ đi thì thế, nghĩ lại thì mắt nom lũ trẻ chết đói nó thảm lắm, tài nào mà đành lòng được, cho nên mụ lại thuận để chồng tùy tiện, rồi vừa khóc vừa đi nằm.
Thằng Bé Tí-hon nghe được hết chuyện, vì khi nó nằm trong giường nó nghe tiếng cha mẹ bàn nhỏ bàn to, thì nó sẽ thức dậy, rồi lén ra nấp ở dưới ghế của cha nó ngồi, mà nghe cho rõ. Khi nó nghe hết chuyện rồi, nó lại vào giường đi nằm, nhưng suốt đêm hôm ấy nó không ngủ, chỉ nghĩ ngợi đến việc sáng mai. Sáng ngày ra, nó dậy thật sớm, ra ngoài bờ suối, nhặt đá cuội trắng bỏ vào đầy một túi. Thằng Bé Tí-hon biết tình mà chẳng nói cho các anh biết một thí gì cả.
Bố mẹ chúng nó đưa chúng nó vào một khúc rừng rậm, cây cối bùm-tum, giá đứng cách nhau mười bước, cũng không ai nhìn thấy ai cả. Người cha thì đi đẵn củi cành. Còn lũ trẻ thì đi nhặt củi khô dưới đất mà bó lại Khi hai vợ chồng thấy đàn con lúi húi nhặt củi, thì lảng dần xa đàng ra, rồi kiếm ngõ ngoắt mà chạy chốn.
Lũ trẻ-con lúc thấy trơ vơ ở lại, cha mẹ đã đi đâu mất, thì kêu khóc ầm cả lên. Thằng Bé Tí-hon để cho các anh kêu gào chán miệng, một mình yên dạ biết đường về. Vì lúc đi, cách vài bước, nó đã rắc xuống đất một hòn đá cuội trắng rồi. Bấy giờ nó mới bảo các anh nó rằng: « Xin sáu anh đừng sợ. Cha mẹ chúng ta đã bỏ chúng ta ở đây, nhưng em đưa các anh về nhà, các anh cứ đi theo em. »
Sáu đứa lớn bèn theo nó. Nó cứ lối đi trước mà đưa các anh về đến tận nhà, Về đến nơi chúng nó chưa dám vào, còn đứng núp cả ngoài cửa mà nghe cha mẹ nói với nhau những gì.
Hai vợ chồng người kiếm củi hôm ấy vừa bỏ con trong rừng về, thì thấy người nhà quan-lớn ở trong làng đến trả mười đồng-bạc (écus) củi, nợ đã lâu ngày, vợ chồng đã đành là mất. Phúc-đức quá, thật là nắng lâu gặp trận mưa dào! Hai vợ chồng đói đã meo ra Chồng sai ngay vợ ra nhà hàng thịt. Vợ nhịn miệng đã lâu, hôm ấy nhân có tiền mua một gấp ba. Đến lúc vợ chồng ăn đẫy bụng rồi, chị vợ mới bảo anh chồng rằng: « Trời ơi! lũ con ta bây giờ ở đâu nhỉ? Giá chúng nó ở nhà thì còn đây cũng được bữa no nê. Nhưng mà anh Ghi-dôm ơi! chẳng qua bố tệ, bỏ con. Tôi vẫn bảo rồi thì hối-hận, có sai đâu. Bây giờ chúng nó ở trong rừng, chúng nó làm gì? Trời ơi! có khi dễ lang ăn thịt mất chúng nó rồi! Thật là bố bất nhân, bố nỡ đem con đi bỏ mất! »
Anh chồng nghe vợ nói lôi thôi, sau cũng rác tai, bởi vì nó nói đi, rồi thì nói lại, đến hai mươi lượt, vẫn cứ một câu rằng thì hối-hận, đã bảo chẳng nghe. Chồng mới tức mình đe hễ vợ không im, thì đánh đòn. Không phải là cha chẳng biết thương con bằng mẹ, nhưng tức mình là bởi con mụ nói dai. Nghề đàn ông vẫn thế, đàn-bà nói phải một câu thì chịu, nhưng nói phải luôn miệng, thì dẫu phải đến đâu, cũng đến tức mình.
Mụ kiếm củi cứ khóc bù lu bù loa, mà kêu: « Trời hỡi! con tôi đâu cả mất rồi, khốn nạn lũ con tôi! » Một lần mụ kêu to quá, lũ trẻ rình ngoài ngõ nghe tiếng, bèn cùng nhau một lượt kêu lên rằng: « Thưa mẹ, chúng con đây! chúng con đây! » Mụ liền đứng dậy, lật đật ra mở cửa, vừa hôn con, vừa rằng: « Các con quí của mẹ ơi! mẹ lại thấy con, mẹ mừng lắm! Các con nhọc lắm, mà đói lắm. Kìa thằng Bia-rô (Pierrol), sao con lấm thế? Vào đây mẹ rửa ráy cho. » Bia-rô là thằng con lớn, mẹ yêu nhứt nhà, bởi vì thằng bé mặt đỏ mà mụ cũng hơi đỏ mặt.
Bảy đứa xúm nhau lại ăn, thật là ngon miệng, vợ chồng nom thấy mà vui. Chúng nó lại kể chuyện trong rừng sợ hãi, bấy nhiêu đứa cùng nói một lúc bi-ba bi-bô chẳng biết đằng nào mà nghe. Hai vợ chồng tưởng mất con rồi lại thấy, thì mừng rỡ vô cùng, mười đồng tiền củi còn được ngày nào là mừng ngày ấy. Nhưng khi tiền đã hết, thì cái buồn hôm nọ đâu nó lại về. Bấy giờ lại lập tâm đem con đi bỏ lạc, phen này quyết đem đi thật xa, để chúng đừng mò về nữa.
Hai vợ chồng dẫu thầm-thì kín-đáo, mà cũng chẳng dấu được thằng Bé Tí-hon. Thằng bé đã tính lần này cũng cứ mưu cũ mà dùng, chắc là không lạc. Hay đâu sáng ngày ra, nó trở dậy từ tinh sương, để đi nhặt đá cuội, nhưng mà cửa đóng gài hai lần then không sao ra lọt được ngoài. Nó đang tần-ngần chẳng biết nghĩ sao, thì mụ kiếm củi chia cho lũ con mỗi đứa một miếng bánh mì để ăn sớm. Thằng bé nghĩ rằng lấy ruột bánh mà thay đá cuội, để rắc cùng đường cũng được, nó bèn nhịn ăn mà bỏ miếng bánh mì vào trong túi áo.
Cha mẹ chúng nó hôm ấy đưa chúng nó vào một quãng rừng rậm nhứt, mà tối mù tối mịt. Vừa đến nơi thì hai vợ chồng rẽ vào ngõ ngoắt mà chạy trốn, bỏ lũ con trơ-vơ lại đó. Thằng Bé Tí-hon đã chắc tìm được lối về, cho nên không lo sợ chi cả. Ngờ đâu ruột bánh rắc dong đường, chim đã nhặt ăn hết cả, đến khi lũ trẻ quay ra về, thì một mẩy cũng không còn.
Anh em cùng lo sợ lắm, càng đi xa càng lạc lối, càng vào mãi tận trong rừng thẳm. Trời lại tối sập xuống, gió to lại nổi một cơn làm cho mấy cậu sợ hết hồn hết vía. Tai nghe văng vẳng đã hình như lang rú quanh mình, chạy đến mà vồ bảy đứa. Anh em lủi thủi mà đi, đố dám mở mồm nói chuyện, đố dám quay đầu nhìn lại đàng sau. Kịp lại đến cơn mưa trút nước, anh em đều ướt đến xương. Mỗi bước đi thì chân lại trượt, ngã lấm như chôn như vùi. Đứa nào đứa ấy hai tay lóng-cóng không biết để vào đâu.
Thằng Bé Tí-hon trèo lên cây cao mà nhìn xung quanh xem có thấy gì Nhìn mãi bốn phía, sau thấy một ngọn đèn thấp-thoáng đàng xa, xa lắc xa lơ, đâu đâu ở tận bên kia rừng rậm. Nó nhảy xuống đất thì lại không nom thấy gì nữa cả, lấy làm buồn quá. Nhưng anh em cứ đi mãi về một phía, ra khỏi quãng bùm-tum, thì lại thấy ngọn đèn.
Còn đi quanh đi quẩn chán mới đến chỗ nhà đèn sáng, thoắt nhìn thấy, thoắt lại chẳng thấy đâu, vì khi lên cao, lúc xuống dốc, lo sợ kể biết bao nhiêu phen. Gõ cửa thì thấy một bà già ra mở, hỏi chúng nó muốn gì. Thằng Bé Tí hon bèn đứng nói rằng anh em đi lạc trong rừng, đến xin chỗ ngủ. Mụ già thấy lũ trẻ con kháu-khỉnh, bèn khóc mà bảo rằng: « Chết nỗi, sao chúng con lại đi vào đây? Chúng con có biết đây là đâu chăng? Đây là nhà một con yêu-tinh hay ăn thịt trẻ. » — Bảy anh em nghe nói rụng rời, run lên cầm cập, mà hỏi rằng: « Chết! chết! bà ơi! chúng tôi biết làm thế nào bây giờ? Nhưng nếu bà không cho anh em chúng tôi vào ngủ nhờ, thì đêm hôm nay lang nó ăn thịt cũng quá tội. Âu đành để Ông ở đây xơi chúng tôi, lại còn hơn May ra nhớ bà nói hộ, có lẽ Ông thương tình chúng tôi, mà tha cho chăng? »
Vợ con yêu-tinh bèn để cho lũ trẻ vào, những tính giấu được trong xó nào kín cho đến sáng mai. Mụ bèn đem chúng nó vào sưởi trong bếp, lò than đương đỏ rực, nướng cả một con cừu, để Ông yêu-tinh xơi bữa tối.
Anh em vừa đứng sưởi, thì nghe thấy ngoài cửa đập ba bốn tiếng. Yêu-tinh bấy giờ về. Mụ già liền đem lũ trẻ giấu dưới gậm giường rồi ra mở cửa, con yêu vừa vào hỏi ngay cơm đã xong chưa, rượu đã chiết chưa, rồi ngồi vào bàn. Con cừu hãy còn máu tươi rỏ giọt, nó cũng ăn liền, lại lấy làm ngon lắm. Khi nó đương ăn, nó lại còn hít mũi ngửi bên này rồi ngửi bên kia, hỏi đâu đây có mùi thịt sống.
Vợ bảo: « Ý chừng là mùi con bò nái, ta vừa quấn mỡ để quay. » — Con yêu quắc mắt lườm vợ mà quát lên rằng: « Tao ngửi rõ ràng mùi thịt sống, quanh đây có người mà ta không nghe tiếng. » Nói buông miệng, con yêu đứng dậy chạy thẳng đến giường.
— « À con chết toi này, mày lại muốn dối ông ư? Ông thì ăn thịt cả mày bây giờ. Cũng phúc cho mày là một con vật già. Hà! tốt quá! nay mai tao có ba bốn ông yêu bạn đến chơi, may sao lại sẵn thịt người non thế này nhỉ! »
Con yêu nói thế rồi thò tay kéo từng đứa ra. Tội nghiệp bảy anh em quì cả xuống mà van lạy, nhưng chẳng may gặp phải con yêu-tinh ác nhất, nó đã chẳng thương gì, mà nhìn thấy lũ trẻ bé-bỏng lại mắt la mày lét, rồi bảo vợ rằng hễ nước-dùng khéo làm thì ăn ngon lắm.
Rồi nó lại đi kiếm một con dao phay lớn, đến gần lũ trẻ-con mà liếc vào hòn đá dài, cầm bên tay trái. Con yêu đã nắm lấy một thằng rồi, thì vợ nó bảo rằng: « Bây giờ đã khuya rồi, bố nó làm gì vội thế? Ta tưởng ngày mai làm cũng kịp chán? » — Con yêu mắng rằng: « Im đi, để vậy mặc tao! Làm thịt từ giờ đến hôm ăn nó mềm đi thì vừa. » — Vợ nó lại rằng: « Nhưng nhà còn nhiều đồ ăn lắm. Kìa con bò nái, nọ hai con cừu, nọ lại nửa con heo nữa! » — Con yêu thấy vậy mới bảo rằng: « Ừ nhẻ, thôi thì mẹ mày cho chúng ăn cho đẫy vào, kẻo gầy đi mất, rồi đem chúng nó đi ngủ. »
Mụ già mừng lắm, đem ngay cho mấy đứa ăn một bữa cơm tối, nhưng bảy anh em còn sợ run như cầy-xấy, không đứa nào ăn được cả. Con yêu-tinh thì lại ra ngồi bàn uống ruợu, mừng thầm rằng thết bạn được bữa ngon. Hôm ấy nó uống nhiều hơn hôm khác chừng mười hai tợp rượu, cho nên say khướt, ăn xong đi ngủ liền.
Con yêu ấy có bảy đứa con gái hãy còn nhỏ, màu da hồng-hào đẹp-đẽ lắm, vì nó cũng ăn thịt người như cha nó vậy. Nhưng mắt chúng nó nhỏ ti mà xam xám, lại tròn xoe; mũi thì khoằm xuống; cái miệng thì rộng như cái hang, răng dài và nhọn mà thưa. Bấy giờ những con yêu nhỏ ấy cũng chưa dữ lắm, nhưng về au tất cũng như cha, vì khi còn nhỏ chúng nó đã hay cắn da trẻ-con cho chảy máu rồi thò mồm vào hút.
Tối hôm ấy, bảy đứa con gái yêu-tinh đi ngủ sớm, nằm ngổn-ngang cả trên một cái giường to, mỗi đứa đầu đội một cái mũ vàng mà nằm ngủ. Cũng trong một cái buồng ấy lại có một cái giường nữa cũng lớn ngang cái giường kia. Vợ con yêu-tinh bèn đem bảy anh em vào cho nằm lên đó, xong rồi ra ngủ một giường với chồng.
Thằng Bé Tí-Hon biết ý mấy đứa con gái yêu-tinh đầu đội mũ vàng. Vả nó lại sợ con yêu-tinh đêm hôm ấy có nghĩ lại mà đem chúng nó ra làm thịt liền chăng, nên chỉ chừng độ nửa đêm nó sẽ trở dậy, lột mũ vải của mình và sáu anh ra, đem đến giường kia lột mũ vàng của bảy đứa con gái, mà đội mũ vải vào thay, còn mũ vàng thì đội vào đầu mình và đội vào cho cả sáu anh, để ngộ con yêu có đến rờ-rẫm thì tưởng anh em mình là con gái nó, mà con gái nó thì lại tưởng là anh em mình. Đêm hôm ấy quả y như vậy, độ quá nửa đêm con yêu-tinh sực thức giấc dậy, tiếc rằng để vậy không giết ngay lũ trẻ-con, chờ đến mai không khéo nó chạy mất thì thiệt bữa ngon. Con yêu bèn nhảy xổ xuống đất, đi lấy dao phay mà lẩm bẩm rằng: « Nào ta thử đi hỏi thăm xem mấy thằng này có mạnh khoẻ chăng. Để ta phải làm liền một chập mới xong. »
Nó bèn cò-rò vào phòng con ngủ, đầu tiên đến rờ vào cái giường bảy anh em nhà kiếm củi nằm. Chúng nó đều ngủ kỹ. Duy có thằng Bé Tí-hon là thức. Khi tay con yêu rờ đầu sáu anh nó rồi, rờ đến đầu nó thì nó khiếp quá. Con yêu rờ thấy đầu đội mũ vàng bèn kêu lên rằng: « Ấy chết! Tí nữa thì khốn. Tối nay ta uống nhiều rượu quá. » Sau rồi nó lại rờ sang giường lũ con gái nó nằm, rờ đầu thấy mũ vải con trai, thì nó lẩm-nhẩm rằng: « Chúng nó đây rồi! thôi ta sửa cho mau. »
Con yêu-tinh nói đoạn, rồi cắt cổ bảy con gái mình, bỏ đó. Yên dạ rồi, lại trở ra đi ngủ với vợ.
Thằng Bé Tí-hon vừa nghe thấy con yêu ngáy khè khè, thì đánh thức sáu anh dậy, bảo: « Các anh mặc áo vào ngay, rồi đi theo tôi. » Bảy anh em sẽ mò ra ngoài vườn, rồi trèo tường nhảy ra đường cái. Cả đêm hôm ấy, chúng nó chạy bán sống bán chết, cứ run lên cầm-cập, mà không biết chạy đi đâu.
Khi con yêu-tinh thức dậy, bảo vợ rằng: « Mẹ nó vào trong phòng mà mặc áo cho mấy đứa bé hôm qua đi. » Mụ vợ yêu-tinh, thấy chồng tử-tế như thế, không ngờ rằng chồng bảo mặc áo, nghĩa là quấn mỡ chài vào để nướng chả, tưởng chồng sai mình đi mặc áo cho chúng nó, sợ chúng nó rét. Mụ bèn vào phòng, mở mền ra thấy lũ con gái mình đứt cổ họng, máu chảy lênh-láng quanh mình, thì giật nẩy mình.
Kỳ thủy, mụ ngã lăn kềnh xuống đất. Phàm đàn bà, gặp những việc như việc ấy, thì không mấy người là chẳng dùng đến kế lăn đùng. Chồng sợ vợ làm thịt bảy đứa lâu quá, cũng bước vào theo, để đỡ vợ một tay. Khi vào đến nơi, thì thấy cảnh gớm-ghê, cũng giật mình không kém gì vợ. Nó kêu lên: « Trời ơi! chết chưa! đêm hôm qua ta lầm rồi. À! những thằng này láo thật! Chúng bay chết với ông bây giờ! »
Nói đoạn, con yêu lấy một thùng nước, mà đổ vào mặt vợ, cho vợ tỉnh lại, rồi sai vợ đi lấy đôi hia bảy dặm ra, để xâu vào chân mà chạy đuổi lũ ranh con. Con yêu đi hia vào rồi, chạy nhao đi tìm trong khắp các chốn nhà-quê quanh miền đó. Giữa lúc bảy anh em đi gần đến nhà cha mẹ, chỉ còn cách độ trăm bước nữa, thì con yêu đuổi vào trúng lối. Lũ trẻ nom thấy đàng xa, con yêu đương nhảy núi kia sang núi nọ, bước qua sông như thể ta bước qua rãnh nước. Thằng Bé Tí-hon thấy bên đường có cái hang núi nhỏ, bèn đun sáu anh vào ẩn đó, rồi mình cũng chui vào nốt, đứng trong nhìn ra xem con yêu làm những trò gì. Con yêu chạy lâu quá mà không tìm thấy lũ trẻ, mệt nhoài ra (vì hia bảy dặm đi dẫu nhanh nhưng nhọc người lắm). Bấy giờ nó muốn nghỉ lại một lát. Tình cờ thế nào nó lại đến ngồi phịch ngay trên quả núi, lũ trẻ-con ẩn dưới.
Con yêu nhọc lắm, trước còn ngồi, sau nằm ngả xuống, rồi ngáy khè. Lũ trẻ nghe tiếng mà sợ, cũng chẳng kém gì lúc nom thấy nó cầm dao phay toan cắt họng mình. Duy thằng Bé Tí-hon là sợ ít. Nó mới bảo sáu anh nó, nhân ngay lúc con yêu ngủ say mà chạy tuột về nhà đi, chớ lo đến nó. Sáu thằng bé kia, nghe lời em mà lén ra đi thẳng.
Còn một mình thằng Bé Tí-hon ở lại cò-rò đến gần con yêu, sẽ rút đôi hia của nó ra, mà đi vào chân mình.
Đôi hia ấy dài mà rộng lắm, nhưng là đôi hia thần cho nên ai đi vào cũng vừa cẳng. Thằng Bé Tí hon đi hia xong, chạy thẳng một mạch đến tận nhà con yêu, thì thấy vợ con yêu đương ngồi khóc hụ-hu, bên cạnh bảy đứa con gái chết. Nó mới bảo mụ rằng: « Bà ơi! ông chồng bà đương phải nạn nguy cấp lắm. Ông ấy bị một lũ kẻ cướp bắt được, nó bảo rằng hễ không đem của-cải vàng bạc mà nộp chúng nó thì chúng nó giết chết. Đương khi chúng nó kề dao vào cổ ông, thì ông nom thấy tôi, ông bèn sai tôi chạy về đây báo để bà biết, và xin bà nhặt-nhạnh trong nhà, có bao nhiêu tiền bạc, đưa cả đây cho tôi, để tôi mang ngay cho chúng nó, kẻo nó giết mất ông. Việc khẩn-cấp lắm, cho nên ông phải tháo hia bảy dặm ra mà bảo tôi đi vào, trước là để chạy lại đây cho chóng, sau nữa để làm tin cho bà khỏi nghi-ngờ.
Mụ nghe nói, sợ lắm, bèn đem hết của-cải mà đưa cho nó. Vốn con yêu-tinh, tuy chỉ phải một nết hay ăn thịt trẻ, nhưng cư xử với vợ tử-tế lắm. Thằng Bé Tí-hon lấy được hết của-cải con yêu-tinh rồi, chạy nghiến về nhà cha, cả nhà mừng-rỡ vô cùng.
Nhiều người cãi khúc chuyện sau không thật, và nói rằng thằng Bé Tí-Hon không có đi lừa lấy của con yêu-tinh bao giờ, duy nó lấy của con yêu có đôi hia bảy dặm mà thôi; vì con yêu chỉ dùng đôi hia ấy mà đi đuổi trẻ. Những người cãi như thế, thì nói rằng đã được đến ăn uống nhà vợ chồng lão kiếm củi, cho nên biết chắc không sai. Họ lại báo rằng: Khi thằng Bé Tí-Hon đã xâu đôi hia bảy dặm vào chân rồi, nó chạy tuột ngay vào Triều. Nhân nó có nghe thấy người ta đồn rằng Triều-đình đương lo về một đạo quân đi đánh giặc, xa hai trăm dặm, chưa biết được thua thế nào. Thằng Bé Tí-hon vào chầu Vua và Hoàng-hậu, mà tình-nguyện chạy đi thăm dò tin tức, thế nào chiều hôm ấy cũng về Triều tâu lại. Vua bèn sai ngay nó đi, hẹn rằng hễ được như lời thì có thưởng bạc. Chiều hôm ấy thằng Bé Tí-hon trở về mang tin lành đến. Vua ban trọng thưởng ngay cho, rồi lại sai mang lệnh cho các quân tướng ở ngoài bờ cõi. Từ đó, thôi thì muốn sao được vậy, vua ban cho không thiếu gì tiền của nữa. Vả lại còn bọn các bà có tình-nhân đi trận, thì cũng xô nhau đến nhờ cậu bé Tí-hon nhắn-nhe tin tức, mất bao nhiêu tiền cũng chịu.
Cũng có một vài bà gửi thư cho chồng, nhưng hạng khách ấy, thì cho ít lắm, không được mấy đồng tiền mà kể làm chi.
Cậu Bé Tí-hon làm nghề đem tin lai vãng trong mấy năm trời, dành-dụm được lưng vốn to rồi, thì cả nhà mừng-rỡ không kể sao cho xiết được. Thôi thì cả họ, ai cũng nhờ. Cậu Bé Tí-hon lo-lắng cho cha và cho anh đều có danh-phận. Như thế vừa giữ được hiếu nghĩa với bố mẹ, lại vừa gây nên to vây cánh nhà mình, ở chốn Triều-đường, Vua mến, ai cũng phải sợ.
KẾT
Trời cho con lũ, con đàn,
Tốt tươi như cúc như lan một nhà;
Dẫu nhiều, ai có kêu ca,
Chẳng may phải đứa ngù-ngờ yếu-đau,
Thì khinh, thì ghét, thì rầu,
Có khi đứa ấy về sau nên tài,
Việc nhà gánh vác một vai.
- ▲ Chữ nho là nghiệt tử. (Lời chua của dịch-giả).