Hoàng tộc lược biên/Cách tổ chức trong Hoàng tộc
Cách tổ chức trong Hoàng-Tộc
Trong Hoàng-Tộc có 9 Hệ Tôn-Thất và 6 Hệ Chánh, Nhân số tổng cọng được 10.800 người (theo bản kê tháng Février 1942).
Đứng đầu mỗi Hệ có một viên Tư-Giáo.
Về các Hệ Tôn-Thất, hệ tư, hệ sáu không có, về các Hệ Chánh thì hệ Ngủ chánh vô tự, hệ Lục chánh nhân số quá ít, nên chỉ đặt 11 viên Tư-Giáo mà thôi. Tư-Giáo hệ nhứt, hệ nhì, hệ ba, hệ năm, hệ bảy, hệ tám, hệ chín, hệ nhứt chánh, hệ nhì chánh, hệ ba chánh và hệ tứ chánh.
Tư-Giáo là một chức thuôc quan, có cái trọng trách nối liền người trong Hệ với Chánh-Phủ. Họ cũng như Lý-trưởng ở các làng, bảo vệ quyền lợi cho người trong Hệ, giữ gìn trật tự, coi về việc sanh tử giá thú và căn cước tánh hạnh của những người trong Hoàng-Tộc.
Dưới quyền các viên Tư-Giáo có các viên Phòng-trưởng, một công chức không lương, coi về việc khai báo trong Phòng.
Ngoài Phòng-trưởng và Tư-Giáo lại có những viên Chủ tự hay Tôn tước, giữ việc kỵ lạp cúng tế trong Phòng và để phái đi lạy các nơi Tôn-Lăng-Miếu-Điện,
Các Hệ và các Hệ chánh đều thuộc dưới quyền Tôn-Nhơn Phủ. Ngày trước cầm đầu Phủ Tôn-Nhơn là một vị Hoàng-Thân nhưng gần đây thì Phủ Tôn-Nhơn do một quan Thượng thơ kiêm-nhiếp. Ấn quan thì có tả, hữu tôn khanh dưới nữa thì đến thuộc quan và viên dịch. Quan vien ở Phủ Tôn-Nhon đều lựa những người trong Hoàng-Tộc Quan Kiêm-Nhiếp phũ vụ quản cố các công việc thuộc về các người trong Hoàng-Tộc từ những việc về lễ nghi đến hành chánh và tư-pháp.
Các Tôn-Lăng-Miếu-Điện đều do các quan viên ngạch Kiễm Nghi trông coi, các viên quan ấy cũng đều là người trong Hoàng-Tộc vừa thuộc quyền bộ Lễ Nghi vừa thuộc quyền Tôn-Nhơn-Phủ.