Luân lý giáo khoa thư - Lớp Dự bị/47
47. — Có làm mới có ăn.
Ở đời, ai cũng phải làm việc. Có làm việc thì mới giàu có, thịnh vượng và mới tiến-hóa được. Có làm việc thì mới giữ được cái phẩm-giá con người và mới là người có ích cho nhà, cho nước, cho xã-hội.
Tiểu dẫn. — Người làm ruộng.
Một người làm ruộng, lúc gần chết, trối lại cho các con rằng: « Cái thửa[1] ruộng của cha để lại cho các con, thì đừng có bán, vì có của chôn ở đấy ».
Cày sâu cuốc bẫm.
Khi người cha đã mất rồi, thì mấy người con đem thuổng (thêu)[2], đem cuốc ra ruộng đào xới khắp nơi. Tuy không thấy của, nhưng thửa[1] ruộng ấy cày sâu cuốc bẫm như vậy, thành ra được tốt màu, đến mùa gặt hái, được nhiều lúa hơn trước: hoa lợi làm ra được đó, chính là cái của chôn của người cha lúc sắp mất đã dặn lại.
Giải nghĩa. — Trối = lúc sắp chết dặn lại.
Câu hỏi. — Người làm ruộng trối lại cho các con thế nào? — Khi người cha chết, thì các con làm gì? — Ý người cha dặn các con là thế nào?
Cách-ngôn. — Có làm thì mới có ăn,
- Không nhưng ai dễ đem phần đến cho.