Tập bài thi bằng Sơ học yếu lược/VIII
VIII
(Tả vật) — Con trâu con bò.
Hình dung con trâu và con bò khác nhau thế nào?
Hai con làm những công việc gì?
(Ninh-Bình)
BÀI LÀM
(Mở bài) Con trâu và con bò đều là giống vật người An-nam thường nuôi ở trong nhà.
(I) Con trâu và con bò đều thuộc về loài ăn cỏ và nhai lại; hình-thù cũng tương-tự nhau, song cũng có nhiều cái khác nhau. Con trâu to hơn con bò và nặng nề chậm chạp hơn. Lông trâu thường đen, chứ lông bò thường vàng. Sừng trâu dài và cong khoằm lại, còn sừng bò thì ngắn hơn và cong vừa thôi.
(II) Hai con đều có ých cho người ta lắm. Con trâu dễ bảo, chịu khó, lại ưa nước, nên dùng nó cầy ruộng hợp lắm. Các nhà làm ruộng An-nam phần nhiều dùng trâu cả. Trâu lại dùng để kéo mật kéo gỗ ở trên rừng. Bò không khỏe, không chịu khó bằng trâu; người ta cũng có khi dùng nó để cày bừa ruộng đất nhưng không được việc bằng trâu. Thứ nhất người ta hay dùng nó để kéo xe.
ĐẦU BÀI TƯƠNG TỰ
21. — Con mèo và con chó hình dáng khác nhau thế nào? Mỗi con giúp cho người ta được những việc gì?
22. — Con gà sống và con gà mái hình thù khác nhau thế nào?
23. — Cây sơn. — Cây sơn thế nào? Lấy sơn thế nào? Anh kể ra. (Hưng-Hóa)
24. — Hãy tả cái cối say lúa. (Duyên-Hà, Thái-Bình)