Tập bài thi bằng Sơ học yếu lược/XI
XI
(Kể chuyện). — Công việc hàng ngày của người làm ruộng là những gì, anh thử kể ra xem. (Hà-nam)
BÀI LÀM
(I). — Bác Nông ở bên cạnh nhà tôi vốn nghề làm ruộng. Hôm nào cũng vậy, gà vừa gáy sáng, bác đã giở giậy, đánh thức người nhà thổi cơm ăn. Còn bác thì sắm sửa đồ làm. Cơm nước xong, bác tay giắt trâu vai vác cày ra đồng.
Ra đến đồng, giời vừa rạng đông, bác liền đánh trâu xuống ruộng làm. Mắc cày vào trâu, rồi tay cầm cày, mồm khiến trâu, cày hết luống này sang luống khác.
Được một lúc sáng sớm, giời còn mát mẻ, làm đỡ mệt nhọc. Nhưng chả bao lâu mặt trời mọc lên, ánh nắng chiếu xuống, bác ta mồ hôi nhễ nhã, thật là vất vả.
(II). — Trưa đến, hoặc bác ta về nhà ăn cơm, hoặc người nhà đem cơm ra đồng cho bác ăn. Ăn xong nghỉ ngơi một nhát; nếu giời nắng lắm thì bác tìm chỗ bóng cây mát nằm ngủ một dấc.
(III). — Chiều đến, bác lại ra làm: hoặc bừa lại thửa ruộng đã cày rồi cho nhỏ đất, hoặc tát nước vào ruộng để lấy nước cấy lúa, hoặc nhổ cỏ hoặc vun cây, hoặc reo thóc, hoặc rổ mạ. Công việc tùy theo từng mùa, nhưng không ngày nào không có việc.
(IV). Làm mãi đến tối mới về. Cơm nước xong, nghỉ ngơi một lúc, rồi lại bắt tay vào làm công việc ở nhà: hoặc say thóc rã gạo, hoặc đập lúa quạt thóc. Làm mãi đến khuya mới đi ngủ để lấy sức hôm sau lại đi làm.
(Kết). — Tôi xem công việc bác ta làm thật là vất vả. Quanh năm đầu tắt mặt tối, chân lấm tay bùn, mới được hột thóc mà ăn. Tôi thấy thế mà tôi càng sinh lòng kính mến người làm ruộng và quí tiếc hột cơm hột gạo.
LỜI CHỈ DẪN
Bài này có 2 cách làm: một cách là giả tỉ như mình đi theo một người làm ruộng ra đồng tự sáng đến tối, rồi mắt mình trông thấy người ấy làm những công việc gì mình kể ra như bài mẫu trên này. Một cách nữa là cứ đem các công việc của người làm ruộng theo thứ tự mà kể ra, như cày, bừa, tát nước, reo thóc, rổ mạ, cấy lúa, gặt, đập, v. v.
ĐẦU BÀI TƯƠNG-TỰ
36. — Trong một ngày, người học trò làm những công việc gì anh hãy kể ra xem.
37. — Công việc hàng ngày của thằng bé chăn trâu.
38. — Công việc hàng ngày của một người hàng nước.