Tập bài thi bằng Sơ học yếu lược/XII
XII
(Kể chuyện). — Chủ nhật vừa rồi nhà anh có giỗ, họ hàng đến đông. Anh thấy thế nào, anh kể lược ra.
(Tỉnh-lỵ Thái-Bình)
BÀI LÀM
(Mở bài). — Chủ nhật vừa rồi, nhân nhà tôi có kỵ ông tôi, mẹ tôi bầy dọn cỗ bàn bánh trái; cha tôi thắp đèn nến đốt hương trầm, lễ và khấn trước bàn thờ. Sau các anh các chị tôi và tôi cũng lần lượt lễ bốn lễ. Rồi cha tôi sai người đi mời các người họ hàng thân thuộc đến chơi sơi cỗ.
(I). — Được một lát, thấy lục tục các người ấy đến, người nào cũng đem theo đồ lễ: hoặc vàng hương hoặc cau rượu. Chúng tôi đứng đón chào, nhận lấy đồ lễ để lên trên cái án-thư bày trước giường thờ. Các người ấy lễ xong, cha mẹ tôi mời ngồi ở hai bên ghế đã giải sẵn chiếu cạp đỏ; rồi sai người nhà pha nước chè uống.
(II). — Khi các người ấy đến đã đông đủ, cha tôi bảo bưng các mâm cỗ đặt trên ghế ngồi, cứ bốn người một cỗ. Cha mẹ tôi đi mời lần lượt các ông các bà ngồi đấy sơi rượu. Các người ấy mời lại cha mẹ tôi, rồi cùng mời nhau cất chén uống rượu, cứ uống một hớp rượu lại nhắm các đồ ăn: nào giò, nem, thịt, cá, nào nấm, mắm, bóng, mực. Uống rượu một nhát thì các người ấy ăn cơm, rồi ăn các thứ bánh, quả, chè, kẹo. Khi ăn xong, người nhà tôi cất mâm đi, rồi lấy nước rửa tay, đem nước uống và giầu cau mời các người khách sơi.
(III) Lúc ăn uống, ai nấy đều chuyện trò vui vẻ, hoặc hỏi han nhau về tin tức nhà cửa, hoặc bàn luận về công việc làm ăn. Chuyện trò một lúc, mọi người đều đứng dạy về. Chúng tôi chào và tiễn ra đến cửa.
(Kết). — Ngày hôm ấy trong nhà tôi thật là tấp-nập vui vẻ.
ĐẦU BÀI TƯƠNG TỰ
39. — Anh đi ăn cưới một người bà con về. Thuật lại những điều anh đã trông thấy trong đám cưới (Tổng Hào-Kiệt Nam-định).
40. — Anh đi đưa đám ma một người bà con về. Thuật lại những điều anh đã trông nghe thấy trong đám ma.
41. — Anh đã đi xem một đám rước (hoặc rước thần, hoặc rước sư-tử, rước rồng, rước đèn). Anh đã trông nghe thấy gì hãy kể ra.
42. — Hôm qua nhà anh có khách vào chơi, thày anh sai anh pha nước để thết khách. Anh làm những thế nào thì nói ra. (Kiến-An)