Tập bài thi bằng Sơ học yếu lược/XX
XX
(Cách trí) Nước
1. Nước có cần cho người ta không? Tại làm sao? — 2. Ở đâu có nước? — 3. Nước có cần cho động-vật và thực-vật không? — 4· Về đồ uống người ta phải cần dùng thứ nước gì?
(Hải-Dương)
BÀI LÀM
1. Nước cần cho người ta lắm. Người ta phải dùng đến nước để uống cho khỏi khát, để nấu chín các đồ ăn, để tắm rửa rặt rịa cho sạch sẽ. Nước lại có ých cho việc canh-nông để tưới cây cấy lúa; việc kỹ-nghệ, vì hơi nước làm cho máy chạy; cả cho việc thương-mại, vì nước họp lại thành sông thành bể là những đường giao-thông rất tiện-lợi cho tàu bè đi lại.
2. Nước ở trên giời rơi xuống là nước mưa. Ở trên mặt đất nước đọng lại thành giếng, hồ, ao, đầm, bể, dương; chẩy đi thì thành suối, thành lạch, thành sông lớn sông con.
3. Nước cũng cần cho động-vật và thực-vật như cần cho người vậy. Các giống động-vật không có nước uống cũng phải chết khát; các giống thực-vật không có nước cũng đến khô héo mà chết.
4. Nước uống, hoặc uống không, hoặc pha với chè, hoặc dùng làm các đồ uống khác phải dùng thứ nước trong, không có mùi hôi thối, không có sắc, không có các chất bẩn hoặc chất độc, lại cần phải đun sôi cho chết vi-trùng.
LỜI CHỈ DẪN
Bài này là một bài hỏi về cách-trí. Đại-phàm các bài hỏi về cách-trí (hoặc địa-dư, lịch-sử) nên trả lời đầu bài cho đúng, sao cho rõ ràng gọn ghẽ, đừng rườm dài quá mà cũng đừng sơ-lược quá, sao cho vừa vặn đủ hiểu là được.
ĐẦU BÀI TƯƠNG TỰ.
62. — Không khí. -- Không khí ở đâu? Không-khí cần cho người ta và các giống vật thế nào? Không-khí ta hút thở phải thế nào?
63. — Lửa. — Lửa có ých cho người ta thế nào? Lửa có khi nào làm hại cho người ta không? Muốn tránh khỏi hỏa-tai phải phòng-bị thế nào?
64. — Cây lúc sống có ých-lợi cho người ta những gì? Lúc chết dùng làm gì? Cây ở đâu nhiều nhất? Ta có nên giồng giọt chăm nom cây cối không?
