Tiếng gọi của rừng thẳm/VI
Ối!... khô... ông có đàn lộn nào tốt bằng cái đàn lộn dà tôi. Nó ăn rõ diều, hình dư đô dau xem con nào đợc làm thịt tước(4) để cới Cang Ngrào vảy!...
Ngồi lên những bó củi, những trũa gỗ đặt quanh cái bàn rất thấp, mọi người đang uống rượu mừng cơm mới ở nhà cụ tổng Khoan.
Mặt bàn phủ lá chuối đầy ộn những thịt lợn thái to bằng cái lược thưa, những đống muối ớt, những bát canh bí, những nắm cơm nương và những quả bàu đầy rượu.
Ông Trương, ngồi cạnh cụ tổng, lúc đó đã say, mặt tía hắt, mắt lờ đờ. Nghe cụ tổng nhắc đến việc cưới Cang Ngrào, trên nét mặt ông bỗng thoáng có vẻ buồn bực. Ông giận bà Trương cố tình gàn quải cuộc nhân duyên đã gần mỹ mãn ấy.
- Ừ, con lộn đầu đàn bỏ sỏ, bỏ loòng còn đợc(5) đến ngót tạ... Kể nó cũng thục thà lắm, ăn cổ mìng, nó mốn giả nộ mìng lá vè...
Ông Trương thì khoe:
- Lúa nhà tôi, mùa này thực không đủ chỗ chứa... Gùng nỉ ọ, năm nào cũng thế thì...
- Còn tôi, - ông khán Thi ngoạm cả một khúc dồi, ngồm ngoàm nói - không thấy năm nào săn bắn khó khăn bằng năm nay!... Hươu nai, gà vịt, hình như sợ mình trốn đâu mất cả!...
Mọi người, nghe ông khán nói thánh, chợt nhớ đến câu chuyện hùm gấu đánh nhau, đều bật cười.
Peng Lang cau mày nghĩ ngợi, nào chuyện dị cô ngăn trở việc nhân duyên của cô với Cang Ngrào; chuyện anh chàng lạ mặt ngoài tỉnh đã gọi trai Đèo Hoa là một lũ ngợm, chuyện Cang Ngrào bị hắt hủi vì chẳng giàu có bằng ai...
Bấy nhiêu tâm sự ngổn ngang, khiến cho Peng Lang không giữ nổi vẻ buồn rầu hiện trên nét mặt.
- Peng Lang à!... Ngồi ăn với Peng Lang, "gia" vui sướng lắm nè... cứ nhìn nhau cũng đủ no.
Peng Lang nhìn Cang Ngrào một cách ái ngại:
- Gia(1) cũng vui sướng lắm, Cang Ngrào ọ!
Ông khán Thi nháy mắt bảo hai người:
- Eng chị vui lắm à?... côông cổ con lộn đấy nè!
Nói đoạn ông bê cả một cái chân giò đưa lên miệng gặm.
Peng Lang đỏ mặt!
- Phấy! Ông khán coóng lảo bệ!
Cang Ngrào nắm tay Peng Lang cười:
- Gia sẳng mề!
Cô gục đầu vào vai anh, âu yếm:
- Gia sẳng Cang Ngrào!...
Trên mặt bàn, thịt, lòng, xôi, rượu kế tiếp nhau hết nhanh như biến. Cái vui trong cuộc rượu đó là cái vui nặng nề thô kệch của một hạng người còn dã man.
Cụ tổng đứng dậy, khật khưỡng nói:
- Vôống rượu mừng côm mối mà khôông hát à?
Dứt lời, cụ cất cái giọng lệnh vỡ hát bài tả cảnh làm ruộng:
Giào ching giể...
Nào chá tàng tô man mô oa tê...
- Phấy! Hát thế khôông vui đâu nè. Để yên nghe câu này nhé!
Tài săn bắn... nhưng ôông khán Thi ta...
Suốt đời nghè... èo kh... ó... ó...
Của troong dà chỉ co... ó... ó... nái lộn lang...
Mắt thì híp... bụng thì oỏng, lại gày làng dàng.
Mà tíng cũng ơng ơng như... bà khán!...
Mọi người cười sặc sụa...
Bà khán thì nhăn mặt lườm chồng:
- Coóng lảo nè!... để cho Cang Ngrào hát!
-Vảy, bà khán khôông thíc nghe ông khán hát à?
- Cang Ngrào áy dủng pây!...
Cang Ngrào vốn nổi tiếng về cái giọng hát não nùng làm cho người nghe dễ cảm. Anh hát một cách tự nhiên, không lấy giọng điệu gì cả, hình như cần phải giải tỏ những tình tự chứa chất trong tâm hồn.
Cang Ngrào ưa nhất bài hát kể tâm sự một chú quyền bị tình nhân phụ bạc:
Xưa có anh Tô Chố,
Mãn việc quan ngày nọ về làng.
Mừng làm sao!... lại gặp Gằng Phằng,
Anh chẳng biết... Gằng Phằng đà phụ nghĩa.
Gằng Phằng ném bỏ hết thề xưa,
Đau và giận, Tô Chố ngẩn ngơ buồn bã...
Lên rừng xanh, hoa xưa rơi lả tả,
Xuống bờ khe nước cũ đã khan dòng...
Gằng Phằng ơi!... nỡ phụ lòng!...
- À nỏ, Cang Ngrào áy dủng mấn thảy nè! Cang Ngrào hát buồn lắm nhỉ!
Mọi người cùng khen một câu gọn gàng thành thực đủ diễn được cái cảm giác chung.
Peng Lang cúi đầu, gạt thầm nước mắt. Cô tự nghĩ "cái anh chàng mặt xanh ở ngoài tỉnh, nếu được nghe Cang Ngrào hát hay thế chắc chẳng còn dám bảo là ngợm nữa". Cô đổ ghét anh và càng yêu mến Cang Ngrào vô hạn.
Trời xế chiều.
Mọi người còn ngồi chuyện vãn. Peng Lang cáo từ về trước, lấy cớ còn phải đỡ mẹ, xem việc vặt ở nhà. Cang Ngrào biết ý, đứng dậy theo ra...
- Cang Ngrào à! Sao hay hát những câu rứt ruột thế?
- Gia quen nết đi rồi!
Hai người rất thong thả, vì thời khắc đó là cái thời khắc thần tiên.
Khi ra đến bờ suối, Peng Lang ngồi lên một tảng đá lớn, nói rằng:
- Ta ngồi đây nói chuyện đã chứ?
- Ừ!
- Giờ Cang Ngrào lại hát đi, hát cho gia nghe một mình.
- Cang Ngrào bằng lòng lắm, Peng Lang à!
Rồi Cang Ngrào khẽ cất tiếng hát, như thổn thức giữa cảnh yên tĩnh nên thơ...
Mừng làm sao!... lại gặp Gằng Phằng.
Anh chẳng biết, Gằng Phằng đà phụ nghĩa...
Đằng xa, mõ trâu rung lốc cốc, điểm theo tiếng hát bằng cái dịp cổ lỗ buồn tênh...
Lên rừng xanh, hoa xưa rơi lả tả,
Xuống bờ khe, nước cũ đã khan dòng...
Gằng Phằng ơi!... nỡ phụ lòng!...
Cang Ngrào hát xong, cúi nhìn Peng Lang. Hai tay ôm mặt, Peng Lang thổn thức khóc thầm...
- Peng Lang đừng làm thế!
- Cang Ngrào à!... Mai sau dù có xảy ra sự gì đi nữa thì Peng Lang cũng chỉ yêu mến, chỉ một lòng với Cang Ngrào mà thôi!..