Tiền căn báo hậu/XXII
XXII
Gian thương đãng
(Bọn buôn lậu)
Nói về Đăn-tết nhập bọn được với bạn thoàn ấy chưa đầy một ngày, mà đã rỏ hết binh tình cũa họ rồi. Vẩn thoàn ấy hiệu là Tiểu Hà-mê-li, chũ thoàn tuy không phải có thọ giáo với Cao-tăng, chớ đã thông thuộc hết các thứ tiếng nói tại Địa-trung-hãi rồi, từ tiếng A-rạp cho đến tiếng thổ-đàm; được biết đũ vậy thì khỏi dùng thông ngôn chi cho tốn tiền mà lại bất tiện; là họ hay thèo lẻo. Bởi rứa lái-thoàn dể bề mà thông thương qua lại với các tàu ngoài khơi, các thuyền chạy dọc theo đất liền, hoặc thông đồng với các kẻ vô loại vô căn cước, vô nghệ nghiệp, hay quần tụ theo các hãi-khẩu, lấy cuộc cầu may lộng hiểm mà làm nghề nuôi miệng, dường như nhờ cũa Thiên-công dành để bao giờ sẳn cho, vì cả năm chẳng thấy chúng nó làm chi mà sao có ăn có mặc phũ phê như kẽ có hằng sản vậy; khán quan thấy vậy thì đã biết Đăn-tết đà nhập vào bọn gian thuơng rồi.
Bởi ấy lái-thoàn chưa tin Đăn-tết cho lắm, hởi còn gia tâm đề phòng.
Vẩn tên lái-thoàn nầy là tay buôn lậu có danh, các thũ-ngữ đều biết mặt, nên va nghi cho các quan thũ-ngữ dụng cái mưu sâu nầy sai Đăn-tết làm kế chìm thoàn đặng rỏ thấu tình hình cái nghề gian thương cũa va chăng. Song le khi lái-thoàn thữ Đăn-tết mà va đã bày nghề nghiệp ra rồi, thì lái buôn mới hết nghi ngại. Sau lại khi va nghe súng Đại-thiên-lao phát pháo thì va hồ nghi đây chắc là tù vượt ngục, nên va liết xem mặt Đăn-tết thì chẳng thấy động dụng chút nào, nên va tin bằng lời.
Đăn-tết đã chán biết tình hình cũa lái-thoàn, mà lái-thoàn không thấu đặng cái tâm sự cũa Đăn-tết. Đăn-tết với bạn thoàn cùng nhau đàm đạo, ăn ăn, nói nói, cười cười, chẳng khỏi bao lâu thoàn đã xáng neo tại bến thành Li-huộc.
Khi lên bờ Đăn-tết bèn ngụ trí đi thữ coi, bây giờ mình đã thành nhơn rồi, đặng xem cái diện mạo ngày nay mà sánh với cái gương mặt thuở nhỏ, coi ra thể nào, vì lời Đăn-tết nói dối với bạn rằng có khắn hứa không cúp tóc chẳng cạo râu 10 năm, mà nay đã mản kỳ nguyện rồi, nên anh ta bèn vào tiệm quen thuở trước hay tới lui mà bảo cúp tóc, cạo râu.
Tên thợ cạo thấy Đăn-tết tóc dài râu rậm, bèn ngó sững vì giống hình cổ-nhơn, đoạn va cứ lo việc hớt cạo, chớ không hỏi duyên cớ. Khi hoàn tất, Đăn-tết bèn bão đem kiến lại xem, thì thấy dung nhan cốt cách đều đổi ráo, khác xưa muôn phần. Khi mới vào khám thì mặt tròn, đầy đặn như huê nức mùa xuân, nở nan tinh tấn, vì khi ấy cái trình đồ rất toại chí. Nay chẳng phải vậy nữa đâu, gương mặt ngày nay đã dài, mà lại hai bên mép có gân lộ hơi lên, là dấu chĩ người có đại chí, chang-mày vòng nguyệt một nét rỏ ràng, là dấu hằng ngày tư tưởng luôn, cặp con mắt có dạng thãm sầu mà lâu lâu có thần, ấy là dấu có cố oán ai đó. Cái màu da mắc ở rập lâu năm thì có hơi trắng dợt, mà vì nhờ có học cách trí nhiều năm, nó làm cho con người có thể thống nghiêm nghị, đường đường lẫm lẫm, đáng một gã nam nhi đồ sộ như núi Thái-sơn. Tiếng nói, giọng cười cũng đổi xa, lúc thì thâm trầm diệu ngọt, lúc lại oai nghi khẳn khái. Vã lại vì ở trong chốn tối tăm lâu năm nên con mắt thấy rỏ ban đêm chẳng khác nào như mắt cọp. Đăn-tết và xem kiến và cười vì không ai làm sao nhìn nổi người đứng đây là Đăn-tết thuở xưa.
Lái-thoàn thấy Đăn-tết giỏi dắng như vậy bèn muốn dụ va ở với mình, Đăn-tết đành lòng, bởi đó lái-thoàn mới phát tiền trước cho va, nên va mới có bạc vô tiệm mua áo quần mạch-lô mà mặc vào, còn áo quần mượn cũa Gia-cổ-bộ thì gói lại đem về thoàn mà trã. Khi xuống thoàn, lái ban đều nhìn trân, Đăn-tết phải thuật truyện mình lại thì họ mới tin cho, vì hôm trước thiệt là người bỏ, nay sao trở nên một gả nam nhi đồ sộ như vậy, thiệt là cổi lốt mau lẹ vô cùng. Thấy vậy lái-thoàn muốn dụ va ở lâu, song va chịu ở thêm ba tháng nữa mà thôi, là vì mắc có tâm sự riêng, không sao ở lâu được. Vã lại bạn thoàn Tiểu Hà-mê-li rất cần cán, xáng neo chưa đầy 8 bữa, thoàn đà đầy vập hàng hóa, nào là vải màu, bông vải, thuốc súng Hồng-mao, thuốc hút, là các vật quan thủ-ngữ quên đóng con dấu, phải ráng chở lén qua Cù-lao Cọt giao cho có người lo việc chở lậu vào nước Langsa mà thủ lợi.
Thoàn kéo neo trở lái, Đăn-tết đi theo vượt biển là nơi thuở nay qua lại, mà thường khi ở trong khám tối hay nhớ trong trí hoài. Sáng ngày sau lái-thoàn khi lên bon liền thấy Đăn-tết đứng dựa be thoàn mà ngó sững hòn vô chủ đứng chần ngần giữa biễn đó ấy là hòn Mông-tê Ca-rít-tô.
Đăn-tết ban đầu tính muốn nhảy đại mà lội vào hòn ấy đặng kiếm hầm vàng cũa Cao-tăng trối lại, song không cuốc không xuỗn, không dao mát, súng ống gì thì làm sao đào được, nhãy đạ đi vậy thì bạn thoàn, lái-thoàn họ mới nghỉ làm sao, phải chờ cho có dịp sẻ ra tay thì hay hơn là dục tốc. Đã lâu năm ở trong khám còn chờ được, huốn chi bây giờ chờ đợi vài ngày, ít tháng cũng chẳng muộn gì.
Trời đà tối rồi mà Đăn-tết còn đứng ngó hòn vô chủ trân trân.
Sáng mai còn chạy một ngày thẳng thét, chiều tối mới tới nơi, chũ thoàn bèn treo đèn làm hiệu lịnh. Đăn-tết thấy khi thoàn gần vào bờ, thì lái-thoàn dạy bạn thượng hai vị thần-công lên giàng trước mủi thoàn, như có chuyện bất trắc thì sẳn có đồ chống cự với quân lính thủ-ngữ. Một chập thấy có bốn chiết sà-lan ở trong bờ chèo ra, lái-thoàn cho mượn chiếc cù-lạp, thành ra năm chiếc, áp nhau chở hàng lậu vào bải tới 2 giờ khuya mới rồi.
Lái-thoàn lảnh bạc rồi liền chia lời cho bạn tức thì, mổi tên được 80 quan.
Đó rồi kéo neo chạy qua hòn Xạt-đenh đặng chở hàng lậu nữa. Chuyến nầy như chuyến trước, không huất trắc việc chi, thiệt là chiếc Tiểu Hà-mê-li hêng lắm. Song khi chở hàng tới cữa Lực-cô, bị lính thủ-ngữ bao bắt, mà bên thoàn Tiểu Hà-mê-li bắn chết hết một tên lính, còn Đăn-tết phải bị thương, nhờ có Gia-cỗ-bộ ôm đem xuống hầm mà điều dưởng. Gặp trận tữ chiến đây Đăn-tết lòng rất hân hoan, bị thương mà chẳng phàn nàn, một nói rằng: Không vậy sao cho rỏ mặt hùng anh. Ấy là:
Cay đắng mùi đời phải trãi,
Cay đắng rồi mới phãi trượng phu!!!
Khi lành mạnh rồi Đăn-tết đem tiền ra thữ lòng Gia-cổ-bộ rằng: Anh đã không lòng tham tâm vô yếm, trông cho tôi chết đặng chia lấy phần lợi cũa tôi, mà anh lại còn ra sức cứu cấp trợ đương, nên tôi xin dưng bạc nầy mà đền ân tri ngộ
Gia-cỗ-bộ nghe nói vậy, đỏ mặt mà nói rằng: « Chú nầy bậy dữ be; có lẻ nào người ở chung nhau một thoàn mà chẳng thương nhau, để đó chết cho đành hay sao. Vẫn từ khi tôi cứu chú nó cho đến nay, lòng tôi rất phục cái tài chú nó. Xin chớ khá lấy đồng tiền mà giao, một lấy nghĩa mà giao nhau thì mới bền cho.
Đăn-tết rất mừng, xin lỗi rồi nói qua chuyện khác, chớ trong lòng đã có chút tình mến Gia-cỗ-bộ rồi.
Từ đó về sau, khi nào thoàn gặp gió xuôi, bạn bè vô sự, rảnh tay thì Đăn-tết lấy bông-đồ ra mà dạy Gia-cỗ-bộ đường đi nước bước, như Cao-tăng dạy Đăn-tết trong chốn ly tiết vậy. Đăn-tết chỉ cho Gia-cổ-bộ biết coi màu trời, biết đâu có lố rạng v.v.
Gia-cổ-bộ nói:
— Chú dạy tôi là đứa mạch-lô mạt chi vô ích vậy?
— Người đời có thạnh có suy, hết cơn bỉ cực, tới thì thới lai, ngày kia có lẻ anh cũng làm được tới chức Cạp-bì-tên với người ta, chừng đổi gì. Vậy chớ bạn đồng bang cũa anh là Bô-na-bạt có thuở cũng làm tới Hoàng-đế (Na-bô-lê-ông) đó, lại sao, khi ấy ai dè vậy bao giờ.
Vì Gia-cỗ-bộ là người Cọt nên Đăn-tết mới nói tỷ như vậy.
Ở bạn được hai tháng rồi, Đăn-tết thạo hết nghề buôn dọc theo bờ biễn, làm quen đủ mặt với bọn gian thương, học được các khẩu hạo hiệu lịnh, và các dấu riêng lập ra mà thông đồng nhau.
Vẫn Đăn-tết thường trong hai tháng rưởi ấy đi qua lại hòn vô chủ Mông-tê Ca-rít-tô có hơn hai chục lần, mà không có dịp nào ghé triệng lại được. Đăn-tết bèn nhứt định như vầy:
Chừng mãn kỳ ba tháng thôi ở bạn dưới thoàn Tiễu Hà-mê-li rồi, sẻ mướn thuyền (vì mấy tháng nay chắt lót tiện tặn được một trăm đồng bạc) kiếm đều bày đặt cho họ đưa ra cù-lao vô chủ. Chừng ấy mặc sức tìm kiếm hầm vàng. Song còn sợ e một nổi bạn bè dưới thuyền nó dòm hành. Ỡ đời ai có gan mới làm giàu, song Đăn-tết ở trong chốn trầm luân lâu ngày, tánh đã tập quen hay cẩn thận.
Đăn-tết tìm phương kiếm thế, trù nghỉ hết sức mà không có thế nào tiện hơn, một phải mướn chúng đưa ra đó mới được.
Đăn-tết hãy còn lưởng lự bất quyết, đêm kia thoàn đậu tại bến thành Li-huộc, Đăn-tết lên bờ chơi, gặp chủ thoàn, chủ thoàn bèn nắm tay va dắc vào tiệm rượu là nơi các bọn gian thương hay tụ hội ăn uống và tính toán công chuyện. Chủ thoàn thấy Đăn-tết gần mãn kỳ nên muốn dụ đó ở nữa.
Vẩn Đăn-tết lúc trước cũng có vô ra tiệm đó hai ba lần, thấy thiên hạ đông đảo mà cã thảy là bọn buôn lậu, cướp móc. Đăn-tết hằng nghỉ rằng: Nếu ai mà làm được đầu đãng sấp nầy thì sẻ có oai thế vô cùng.
Chuyến nầy đây có một chiếc thuyền chở đầy vập hàng dẻ Cách-si-mia, phải tính đem thuyền ấy đến chốn mênh mông không ai câu thúc đặng mà sang hàng, rồi lén chở vào nước Langsa, thì lợi được sấp ba sấp bảy hơn các lần thường vậy, mỗi tên bạn sẻ chia được ít nũa là năm, sáu chục đồng.
Chũ thoàn tính dắc chiếc thuyền hàng ra hòn vô chủ là cù-lao Mông-tê Ca-rít-tô, vì tại đó không có gòi, thũ-ngữ, lính tráng gì ráo, dể mà sang hàng.
Khi Đăn-tết nghe nói tên hòn vô chủ ấy thì trong lòng mừng quá bội, tâm thần cảm súc, mà sợ e chúng thấy mà lấy làm lạ chăng, bèn bỏ đi lảng một vòng trong tiệm. Chừng chàng va tỉnh táo rồi, liền trở lại đàm luận thì Đăn-tết nói: Phải lắm, ghé đâu hơn bằng ghé hòn vô chủ, là nơi thanh tịnh, u nhàn, song phải làm cho mau, đừng cho tẩu lâu thì mới nên việc được. Đâu đó định xong, chiều mai sẻ lui thoàn, vì gió xuôi mà lại nhằm đêm có trăng, phải ráng tối mốt chạy cho tới cù-lao vô chủ ấy.