Trang:Đại Nam quấc âm tự vị 1.pdf/121

108

CAN

---

cho mình phải roi vọt; mình làm cho mình chịu đòn khi không.

 ― gánh. Gánh đi.

 ― mình ra đi. Dứt ra mà đi.

 ― binh. Đem binh đi (đánh giặc.)

 ― nhà. Làm nhà, dựng nhà.

 ― trại. Làm trại.

 ― vạc. Dở vạc, gánh vác việc lớn.

 ― đám ma. Đem quan tài đi chôn, đi chôn kẻ chết.

 ― xác. id.

 ― tiếng. Lên tiếng.

 ― tay làm. Khởi việc làm.

 ― đầu chẳng nổi. Bị hà hiếp, hoặc nghèo nàn thái quá.

 ― rớ. Dở rớ, kéo rớ lên; cất chổng, làm cho mình té chổng.

 ― cần vó. Dở cần vó, cũng là đồ bắt cá.

 ― lên. Đem lên, lập thế đưa lên.

 ― xuống. Đem xuống, đưa xuống.

 ― giấu. Đem đi giấu, giấu đi.

 ― cổ. Ngước cổ.

 Rắn ― cổ. Rắn nghểng cổ, chong đầu lên.

 Ngựa ―. Ngựa nhảy vồng, làm cho người cỡi phải té.

 Ngồi thúng khôn bề ― thúng. Mắc việc khó tính việc; lúng túng.

𦛋	Cật. n. Lưng.

 Trái ―. Trái thận.

 Thanh ―. Hai bên xương sống, dựa lưng quần.

 Sấp ―. Sấp lưng.

 Ấm ―. Bận ấm.

 Đâu ―. Hiệp sức, đâu lưng nối lấy nhau.

 Tre ―. Tre lưng, tre chắc, lấy phía ở gần vỏ nó, phía trong kêu là tre ruột.

 Bề ―. Bề lưng, bề ở gần vỏ (nói về tre, mây, v. v.)

 Mây ―. Mây lưng, mây chắc ở phía gần vỏ nó.

 Nan nghiêng, nan ―. Nan chẻ có lưng có ruột kêu là nghiêng, lấy lưng không kêu là cật.

 Trâu chốc ― thấy ác hay qua liền ác. Có tịt trong mình thì hay sợ sệt.

 Cây mật ―. Loại chà là, ưa đất giồng.

 ― ruột. Ruột rà, bà con ruột.

 Đói trong ruột không ai biết, rách ngoài ― nhiều kẻ hay. Đừng cho người ta biết tâm sự mình.

 Đãy trái ―. Đãy may giống hình trái cật.

詰	Cật. c. Tra vấn.

 ― vấn. id.

拮	Cật. c. Tay chơn đều làm, (gian khổ).

 |  据  ― cứ. id.

𥢐	Cau. n. Loại cây suôn không nhánh, có những tay những lá ở trên cổ hũ, trái nó người ta hay dùng mà ăn trầu.

 Cây ―. id.

 Trái ―. id.

 Bửa ―. Gọt chẻ trái cau, hoặc để mà ăn tươi hoặc để mà phơi khô.

 Siết ―. Cắt ngang trái cau.

 Bẻ ―. Hái cau, bẻ giựt buồng cau.

 Chẻ ―. Cắt trái cau ra nhiều miếng.

 Sấy ―. Để lửa hầm cho cau khô.

 Lồng, sịa sấy ―. Đồ đương bằng tre để mà sấy cau.

 ― khô. Cau sấy.

 ― tươi. Cau mới bẻ còn xanh tươi.

 ― miếng. Cau cắt miếng.

 ― trái. Cau nguyên trái.

 Cổ hũ ―. Chính chỗ non tại đầu cây cau.

 ― xiêm. Giống cau lớn cây, lớn trái.

 ― rừng. Giống cau nhỏ cây, nhỏ trái.

 ― ớt. Giống cau nhỏ trái.

 ― lừng. Cây cau đã gần già, gần cổi.

 ― hột. Cau để nguyên hột, hoặc cắt hai cắt ba ra.

 ― trỗ buồng. Cau ra bông.

 ― tầm vun. Cau chín phơi lấy nguyên hột.

 ― luôn bẹ. Cau trỗ bốn mùa.

 Nhành ―. Một nhánh một vế trong buồng cau.

 Buồng ―. Nguyên một giùm nhánh nhóc, cau trái dính theo.

 Tàu ―. Cái cốt bẹ cau, lá cau đóng hai bên.

 Mo ―. Chính cái bao ôm lấy cổ hũ cây cau.

 Meo ―. Meo mốc đóng ngoài da cây cau; vị