— 23 —
| 學 | 而 | 知 | 之 | 者。 | 次 | 也。 | 困 | 而 | 學 |
| học | nhi | tri | chi | giả, | thứ | dả, | khốn | nhi | học |
| học | mà | biết | đó | ấy, | thứ | vậy, | khổ | mà | học |
| 之。 | 又 | 其 | 次 | 也。 | 困 | 而 | 不 | 學。 | 民 |
| chi, | hựu | kỳ | thứ | dả, | khốn | nhi | bất | học, | dân |
| đó, | lại | sửa | thứ | vậy, | khổ | mà | chẳng | học, | dân |
| 斯 | 爲 | 下 | 矣。 | ||||||
| tư | vi | hạ | hỉ. | ||||||
| ấy | làm | dưới | vậy. | ||||||
季氏第十六篇第九章
Thiên Quý-thị chương thứ chín
LỜI DỊCH
Sanh ra đã biết, bậc cao,
Học sau mới biết, cũng vào thứ hai.
Khổ chẳng thông học hoài mới biết,
Bậc gần kề đứng khít thứ hai.
Chẳng thông chẳng học rất sai,
Tự cam thấp thỏi dưới người đã an.
GIẢNG-NGHĨA:
Đức Thánh Khổng Tử nói rằng: Sanh ra đã biết rồi là bậc trên cao; học sau mới biết là bậc thứ hai. Như chẳng đặng thông lo gắng mà học rồi mới biết, cũng bậc gần thứ hai. Còn chẳng thông mà chẳng chịu học, người ấy là chí ngu, tự cam hèn hạ thấp thỏi dưới hết.
