Trang:Conhandamluan.pdf/43

Văn thư lưu trữ mở Wikisource
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Trang này đã được hiệu đính, nhưng cần phải được phê chuẩn.
— 40 —

Trần-Cảnh, cướp ngôi nhà Lý. Trần-Cảnh lên làm vua rồi, lại gả Chiêu-Hoàng cho Lê-Phụ-Trần. Lý-Huệ-Tôn bỏ ra tu ở chùa Chân-giáo. Một khi Thủ-Độ vào chùa, thấy vua đang ngồi nhổ cỏ. Thủ-Độ bảo ; « Dổ cỏ phải dổ cho hết dễ sâu ». Vua biết ý phải ra sau vườn tự tử và nguyền rằng : « Thiên-hạ của ta mày đã cướp, mày còn định hại ta, mai sau con cháu mày xin nguyện cũng như ta đây ! » Xong thắt cổ chết. Thủ-Độ sai thiêu-hóa cất xương vào tháp chùa Bảo-Quang. Huệ-Tôn chết rồi, Thủ-Độ lại lấy vợ Huệ-Tôn làm vợ, con các cung-nhân và con gái tôn-thất nhà Lý, đều đem gả cho các tù trưởng mạn ngược. Lại lừa khi các quan tôn-thất nhà Lý đang làm lễ tổ-tiên ở ly-cung làng Hoa-Lâm. Bắc-Ninh, đặt máy làm úp xuống thành vực sâu, chôn sống hết. Bao nhiêu họ Lý bắt đổi ra họ Nguyễn, làm tuyệt tình quốc-dân mong nhớ nhà Lý. Ghê thay cho cái lòng độc ác đồ vương tranh bá của Thái-Sư Thủ-Độ.

Xưa bên Tầu, Hán-Cao-Tổ, bị Hạng-Võ vây khốn ở thành Huỳnh-Dương, sau có người bầy tôi là Kỷ-Tín xin vua thay áo bào đỏ cho mình mặc, để vua Hán chà-chộn vào trong quân chạy ra cửa Tây, còn Kỷ-Tín thì mở cửa Đông chạy. Quân Sở cứ nhằm người áo bào đỏ mà bắt diết, thế là vua Hán thoát nạn, Kỷ-Tín chết thay ! Sử xanh còn ghi để nghìn thu. Bên nước ta, khi vua Lê-Lợi bị vây ở núi Chí-Linh, người minh vây đánh suốt đêm ngày, tình thế rất nguy-cấp.

Bỗng có quan Đô-Tổng-Quản là Lê-Lai tâu rằng : « nay giặc Tầu vây, chỉ cốt bắt một mình Bệ-Hạ, nay thế rất nguy, xin Bệ-Hạ làm kế Kỷ-Tín khi xưa, đổi ngay áo cho tôi mặc, còn Bệ-Hạ thì lẩn náu vào rừng núi, còn tính cơ-hội về sau. Xin chớ tiếc thân tôi, tôi dù có chết, sử sách còn ghi