40. — Lòng tham lợi.
Người có lòng tham lợi là người thấy của thì ham mê, chỉ chực vơ-vét lấy được, chứ không nghĩ gì đến sự phải trái. Lòng tham lợi làm cho ta thành ra hèn-hạ, đê-tiện. Có khi tham quá hóa bị thiệt-hại.
Tiểu dẫn. — Chuyện gà đẻ ra trứng vàng.
Đời xưa, có hai người ở láng-diềng với nhau. Mỗi người có một con gà, ngày nào cũng đẻ ra một cái trứng bằng vàng. Một người nghĩ rằng: « Con gà mình đã đẻ ra trứng vàng, thì tất ở trong bụng nó có nhiều vàng lắm, bèn đem mổ ra để lấy, nhưng chẳng thấy gì cả.
Mổ gà lấy vàng.
Người láng-diềng kia thấy gà đẻ ra trứng vàng, thì ngày nào cũng cho ăn thật nhiều, nghĩ rằng nó ăn no thì chắc mỗi ngày nó đẻ được hai trứng. Không ngờ gà ăn nhiều, béo quá, không đẻ được nữa, rồi chẳng bao lâu cũng chết.
Hai người đã được trứng vàng, lại muốn được hơn nữa, thành ra mất cả. Thế là « tham thì thâm ».
Câu hỏi. — Hai con gà đẻ ra gì? — Một người nghĩ thế nào mà giết con gà? — Người kia nghĩ thế nào mà cho con gà ăn nhiều quá? — Về sau con gà ra làm sao? — Anh nghĩ hai người ấy thế nào?
Cách-ngôn. — Máu tham hễ thấy hơi đồng thì mê.
