Bước tới nội dung

Trang:Luan ngu 1.pdf/22

Văn thư lưu trữ mở Wikisource
Trang này đã được hiệu đính, nhưng cần phải được phê chuẩn.
— 16 —

chi hoài. Phù tam niên chi tang, thiên-hạ chi thông tang giã. Dư giã hữu tam niên chi ái ư kỳ phụ mẫu hồ?

(Xem trong bộ Tứ thư chính văn chữ nho quyển Hạ-luận về thiên Dương-hóa tờ 29).

DỊCH NGHĨA. — Ông Tể-Ngã (học trò đức Khổng-tử) hỏi: cái tang ba năm là cái tang con phải để tang cha mẹ; tôi thiết tưởng cái tang ấy giảm xuống một năm cũng đã lâu rồi. Này người quân-tử trong lúc ở tang, không tập lễ nhạc; vậy nếu ba năm không làm lễ thì lễ hẳn phải nát: ba năm không làm nhạc thì nhạc hẳn phải mất. Trong khoảng một năm tròn, lúa cũ đã hết, lúa mới đã gặt vào, giùi cây đổi lửa (Đời xưa giùi cây lấy lửa, cứ lệ mỗi mùa lại đổi một thứ cây khác, hết năm lại bắt đầu lại) tôi thiết tưởng ở tang một năm cũng đã nên thôi rồi. Đức Khổng-tử hỏi lại rằng: Con có tang cha mẹ chưa đoạn ba năm mà ăn gạo thơm, mặc áo gấm thì trong bụng ngươi có yên được không? Ông Tể-Ngã thưa rằng: Thiết tưởng cũng có thể yên bụng được. Đức Khổng-tử nói: ngươi yên bụng được thì ngươi cứ việc làm; này, người quân-tử lúc ở tang cha mẹ, dãu ăn