Viết song đặt bút trước án thở giài, tưởng chừng như hơi thở buồn-dầu ấy, cùng tan vào trong vòng viêm-nhiệt mà thiêu-đốt cỏ cây. Bỗng cạnh tường có tiếng hát, cất lên lanh-lảnh, tiếng ai như tiếng chuông vàng, tiếng ai như tiếng láng diềng bèn kia; Mộng-Đài lắng tai nghe, thì là dọng đàn bà đang ngâm mấy câu kiều lẩy rằng:
Tẻ vui cũng một kiếp người,
Hồng-nhan phải dống ở đời mãi du?
Kiếp xưa đã vụng đường tu,
Kiếp này chẳng kẻo đền bù mới xuôi!
Dọng hát nghe não-nuột mà ai oán. Mộng Đài tưởng chắc rằng người đó, cũng có cảnh sầu chi đây, biết đâu vì câu hát đó mà ta đây bên này cũng đứt ruột. cùng một câu hát mà hai cảnh đau lòng. Buồn gì bằng mùa hè, dữa buổi chưa im lặng mà xa nghe mấy câu kiều lẩy, một dịp đàn tranh, tiếng võng kĩu-kịt, tiếng trẻ dao bán nước ngoài đường, tiếng gà gáy bên chuồng. tiếng hát ngao của người thợ, tiếng ve sầu dang dảng, tiếng trẻ con khóc ngây thơ, thì đố ai mà cằm lòng cho đậu, mà chẳng buồn tanh! Mộng-Đài buồn quá, nhân nghĩ cách cho khuây-khỏa, mới dở một quyển sách tây ra xem, nhan đề là quyển Atala của ông Chateaubriand là một nhà danh-sĩ nước Pháp về thế kỷ thứ XVIII, mở ngay vào trang có câu rằng: « Homme, tu n'es qu'un songe rapide, un rêve douloureux; tu n'existes que par le malheur: tu n'es quelque chose que par la tristesse de ton âme et l'éternelle mélancolie de ta pensée! ». Rõ ngán quá, định xem sách giải buồn, văn lại làm buồn thêm, bực mình để sách xuống bàn, ngồi ngẫm nghĩ câu vừa đọc qua mà đau lòng cho cảnh phù du thân thế, đời người khác thể dấc hoàng-lương, vinh nhục lợi danh một tràng ổi-lỗi, chẳng qua một dấc kê
