chủ hảng gã con cho nó. Sau vợ nó chết, nó được ăn gia tài rồi lại cưới được vợ góa của ông đờ Nạt-gôn là con gái quan nội thần vua Ết-banh rất nên oai thế. Đăng-lạc nhờ vậy mà làm giàu to, lại được phong tước Nam (baron) (công, hầu, bá, tữ, nam). Nay có đền đài ở đường Mông-lăng tại Ba-ri: Tôi trai mọi gái đầy nhà, xe ngựa cả tào, tiền của vô số[1].
— « Giàu sang như thế mà nó hữu phước chăng?
— « Ai mà biết được đến đều ấy. Hữu phước hay là vô phước thì việc trong phòng có màng che, sáo phủ, tuy nhà có vách, ngạch có tai, mà nó không có lưỡi, làm sao người ngoài thấu được tâm sự, việc tư cũa người được. Nếu cũa cải nó làm cho con người hữu phước được, thì nên cho Đăng-lạc là hữu phước. »
— « Còn thằng Phẹt-năn?
— « Phẹt-năn, thì lại khá hơn nữa.
— « Vẫn Phẹt-năn là đứa làm nghề hạ bạt, mà lại dốt nát, làm sao mà nó lại được giàu sang. Thiệt việc khó nghiệm chớ phải chơi đâu.
— « Ai ai cũng lấy làm lạ, không hiểu vì cớ nào mà nó được vậy. Chắc đây là tại nó có làm quấy đều chi, mà giấu nhẹm, chưa ai tường trong đục mà thôi.
— « Tuy vậy mà bề ngoài thấy một đôi chuyện được chớ: là chẳng phải khi không mà làm lớn, làm giàu to, cũng phải ban đầu nhò rồi sau mới lần to đại được?
— « Chẳng phải vậy đâu. Khi không mà được giàu sang một lược, mới là lạ cho!
— « Quả là chuyện phong thần rồi.
— « Dạ, cũng là tương tự chuyện phong thần, xin ông hãy nghe rồi sẻ rỏ.
Vẫn khi Na-bô-lê-ông chưa phục nghiệp được thì Phẹt-năn còn ở yên nơi làng Ca-tà-lăn; đến khi Na-bô-lê-ông hồi trào liền ra lịnh chiêu binh, nên Phẹt-năn phải ra tùng quân như kẻ khác. Tôi cũng bị như người ta, mà tôi mới cưới vợ nên quan sai tôi ra tuần do nơi bãi biển.
Còn Phẹt-năn thì phải nhập vào đội ngủ kéo ra biên cương mà giao phuông trong trận Ly-nhi.
- ▲ Ấy là thời lai phong tống đằng vương các.
