chẳng làm được, cái hại chung trong một quần gì mà chẳng trừ được, mà cái hạnh-phúc trong một quần tôn vinh an phú, mình cũng được quân hưởng một phần; ấy cái nghĩa hợp-quần là thế; cho nên gọi là hợp quần là cốt ở như mình cũng có một phần khôn, một phần khỏe để hợp với cái khôn, cái khỏe chung của quần; mình hợp với quần, mình tức là một phần tử của quần; trong một cái quần mỗi một phần-tử đều phải có đủ cái năng-lực cá-nhân thì gom góp cả bấy nhiêu phần-tử lại thành quần, cái quần ấy mới thật là đủ khôn đủ khỏe; nếu trong một cái quần mà bao nhiêu phần-tử đều không có đủ cái năng-lực hoạt-động cả, ồ-ạt với nhau, một bầy nhung-nhúc toàn-thị yếu như sên, dại như vích thì cũng chỉ thành môt cái quần bất trí bất lực mà thôi, hợp một vạn thằng què không thành được một anh Ô-hoạy, hợp một nghìn chú xẩm không thành được một gã Ly-lâu, cái lẽ rành rành như thế. Người ta sở-dĩ quí có hợp quần, sở dĩ cần phải biết hợp quần là vì một cái khôn, một cái khỏe của mình không đủ mà gây dựng được những sự-nghiệp to, mở mang được những công cuộc lớn, cần phải đem cái khôn cái khỏe của mình hợp với của mọi người khác mà cùng nhau ra tài ra sức cùng gánh vác việc chung, càng đặt mình vào trong quần càng có cái tinh-thần tiến-thủ hăng-hái mạnh mẽ hơn; người ta sở-dĩ quí có hợp quần, sở-dĩ cần phải hợp quần là thế.
