cũng vể thu. Mẹ ơi! Con muốn đem sợi tơ đào, để cho ông nguyệt xe vào cho con.
Mẹ thử xem trên giời chim kia chi liền cánh, dưới đất cây nọ chi liền cành, vật ấy cũng đèo bòng ân-ái; nay con tủi là thân bồ liễu, giữ đầu xanh ấp một buồng không, nào người tích lục, nào kẻ tham hồng, khôn mượn kẻ dắt mối tơ bạc mệnh. Mẹ có biết: có chồng kẻ đón người đưa, không chồng đi sớm về trưa mặc lòng.
Mẹ thử xem làng bắc-lý kẻ nọ chi nghênh thê, vùng nam lân người kia chi tống nữ, người ta từng náo-nức đông tây; nay con hổ là phận thuyền-quyên, mang má phấn nằm trong phận bạc, nào kẻ tương-tri, nào người tương-thức, biết cùng ai mà vác chữ đồng tâm. Mẹ ơi! tuy ngồi trong cửa sổ chạm rồng, chăn loan gối phượng không chồng cũng hư.
Ý! buồng hương lạnh-lẽo, tuy đã có áo đơn lồng áo kép, sao bằng da nọ ấp da kia, phỏng con mà già kén kẹn hom quá mù ra mưa, lờ-mờ trông bóng giăng chi quạ.
Mà duyên phận vuông tròn, thì sum vầy cành trúc tựa cành mai, ríu-rít tiếng cầm chen tiếng sắt, phỏng con chẳng có tình rình bụi, lỡ ra tha bước, lênh-đênh chôi mặt nước chi bèo.
Nghĩ nguồn cơn phàn-nàn cái số, nông nỗi này mẹ đã thấu cho chưa?
VĂN TẾ SỐNG
(Xưa có người học-trò tỉnh Hà-Tĩnh, dan-díu với một cô ả đã lâu, tưởng rằng một hai chắp mối tơ mành, ai ngờ chim giời cá nước, không biết vì đâu mà cô ta lại lấy chồng xa già mà xấu, cậu này nghe tin, hôm cưới cô ả, cậu đặt bàn thờ giữa chợ mà tế sống cô ta. Sau cô ta phải tự-ải mà chết, còn cậu kia mấy năm sau cũng bị cọp bắt).
Than rằng:
Vàng lộn cùng thau; ngọc lầm với đá.
Kén khách mà không gặp khách; nỗi vuông tròn thương
