Trang:Viet Nam Su Luoc.djvu/139

Văn thư lưu trữ mở Wikisource
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm
Trang này cần phải được hiệu đính.


CHƯƠNG XI

NHÀ NGUYỄN TÂY-SƠN

{1788 - 1802)

1. Nhà Nguyễn Tây-sơn dấy nghiệp
2. Vua Quang-trung
3. Tôn sĩ Nghị đem quân sang Việt-nam
4. Vua Quang-trung đại phá quân nhà Thanh
5. Vua Quang-trung cầu-phong
6. Vua Chiêu-thống nhà Lê bị nhục bên Tàu
7. Đức-độ vua Quang-trung
8. Chính-trị của vua Quang-trung
9. Quan-chế
10. Việc đinh-điền
11. Việc học-hành
12. Việc làm chùa-chiền
13. Việc định đánh Tàu
14. Vua Quang-trung mất
15. Vua Cảnh-thịnh

1. NHÀ NGUYỄN TÂY-SƠN DẤY NGHIỆP. Những người làm quốc-sử nước Tàu và nước ta thường chia những nhà làm vua ra chính-thốngngụy-triều. Nhà nào, một là đánh giặc mở nước, sáng-tạo ra cơ-nghiệp, hai là được kế truyền phân-minh, thần dân đều phục, ba là dẹp loạn yên dân, dựng nghiệp ở đất trung-nguyên, thì cho là chính-thống. Nhà nào, một là làm tôi cướp ngôi vua, làm sự thoán-đoạt không thành, hai là xưng đế, xưng vương ở chỗ rừng núi, hay là ở đất biên-địa, bà là những người ngoại chủng vào chiếm nước làm vua, thì cho là ngụy-triều.