cú, tiên sinh cầu học nơi tâm, mà rồi được đạo, được có Vương học[1]
Cái đạo của tiên sinh thật là « sinh ư ưu hoạn » 生 於 憂 患 như lời của Mạnh Tử đã dạy, mà tiên sinh có nhắc lại, trong một bức thơ gởi cho Vương Thuần Phủ 王 純 甫 năm nhâm thân (1512)
Có điều tiên sinh lấy làm lạ, sao một nhà đại nho như Châu Hy lại không thấy tâm là gốc, mà bo bo chạy theo vật? Mãi đến khi về làm quan ở Nam Kinh, có dịp đọc lại khắp các sách vở của Châu Hy, mới thấy được những lời của nhà đại nho nầy ăn năn lúc đã già và đã bị mờ cả mắt không còn đọc sách được nữa. Thơ cho Phan Thúc-Độ 潘 叔 度, Châu Hy nói:
« Hy suy bịnh, năm nay may chưa đến kịch liệt, nhưng tinh lực càng suy, mục-lực vắn bẵn, xem văn tự không được
- ▲ Vương học 王 學 là tiếng người Tàu chi học thuyết Vương Dương Minh. Cũng gọi là Dư-Diêu học phái, lấy tên quê quán của tiên sinh,
299
