Bước tới nội dung

Trang:Vuong Duong Minh.pdf/320

Văn thư lưu trữ mở Wikisource
Trang này đã được hiệu đính, nhưng cần phải được phê chuẩn.

天 地 生 意, 花 草 一 般, 何 曾 有 善 悪 之 分? 子 欲 觀 花, 則 以 花 爲 善, 以 草 爲 悪, 如 欲 用 草 時, 復 以 草 爲 善 矣, 此 等 善 悪 皆 由 汝 心 好 悪 所 生: 故 知 是 錯

(Trả lời cho Tiết Khảng. (Truyền Tập Lục, thượng)

Chí thiện, nếu là thế, không đâu khác hơn là ở nơi tâm. Với Vương Dương Minh, ngoài tâm không có gì cả: không có vật, cũng không có lý. Hơn nữa chí thiện chẳng những ở nơi tâm, mà chính nó là tâm. Còn hơn nữa: chí thiện là bổn-thể của tâm 至 善 者 心 之 本 體 Truyền Tập Lục hạ) 至 善 也 者 心 之 本 體 也 (Tự cho Đại-Học cổ bổn).

Vậy, khởi điểm từ chỗ tâm, Vương-học lại đi đến tâm mà cầu chí thiện Nghĩa là: tâm phải đi đến tâm. Tâm phải đi đến tâm, không được để có gì gián cách (médiatiser). Cái động tác của tâm cầu chí thiện (tức là bổn thể của tâm) là cái động tác của trực-giác (acte de l'intuition).

321