« Chỗ động, tịnh gặp nhau, ấy là bổn thể của tâm. Chỗ ấy vốn không phân ra động tịnh. » 動 静 所 遇 時 心 之 本 体 固 無 分 於 動 靜 也 (Thơ trả lời Lục Trừng, Truyền Tập Lục, trung.) Chỗ động tịnh gặp nhau ấy, chỗ trung ấy, là thiên lý, là định. 定 者 心 之 本 体 天 理 也 動 靜 所 遇 之 時 也, (Thơ trả lời Lục Trừng. Truyền Tập Lục thượng.)
Đây là điểm vô cùng trọng yếu của Vương học.
Không hiểu chỗ động tịnh gặp nhau, không hiểu chỗ « vị phát chi trung » đó, không sao hiểu được Vương học cũng không sao hiểu được sách Trung Dung[1].
Chỗ động tịnh gặp nhau (à l'intersection du mouvement et du, repos), hay
- ▲ — Người ta thường dễ lầm trung dung- 中 庸 với chiết trung 折 衷 (éclectique) hay là trung bình (moyenne) Dịch trung dung ra juste milien, ngu kiến cho là lạc nghĩ. Thiết tưởng nên dịch là à la limite theo cái nghĩa « vị phát chi trung ». chỗ « vị phát chi trung » còn là vir tualité, hay là puissance theo tiếng của Aristote
325
