Bổn thể của lương tri nguyên là cái « vị phát chi trung » không thấy, không nghe được. Cho nên cái công phu trí lương tri phải răn ghín chỗ không thấy, phải sợ sệt chỗ không nghe. Neu học giả mà thời thời khắc khắc thường thấy chỗ không thấy, thường nghe chỗ không nghe, thời cái công phu mới có chỗ thật hạ lạc, sau lâu thành thục rồi ắt không phải ra sức nữa, không chờ có phòng kiểm nữa, mà chân tính sẽ tự nó tác dụng không ngừng nghỉ.
蓋 不 覩 不 聞 是 良 知 本 體 戒 慎 恐 懼 是 致 良 知 的 良 夫, 學 者 時 時 刻 刻 常 都 其 所 不 都 常 聞 其 所 不 聞 工 夫, 方 有 箇 實 落 處 人 人 成 熟 後 則, 不 順 著 力 不 待 防 檢 而 真 性 自 不 息 矣.
(Trả lời cho Hoàng Dĩ Phương Truyền Tập Lục, hạ). Công phu trí lương tri như thế, đem dùng ngay về trong lương tri, trong con tâm, không phải dùng phía bên ngoài « ta ».
362
