Nếu được thời thời khắc khắc tựa ngay nơi con tâm mình mà tập nghĩa, thời ắt cái thể của lương tri sẽ đỗng nhiên minh bạch, rồi mà tự nhiên thị thị phi phi không khuất lấp một mảy may nào.
若 時 時 刻 刻 就 自 心 上 集 義 則 良 知 之 體 洞 然 明 白 自 然 纖 毫 莫 遁
(Thơ trả lời Nhiếp Báo. Truyền Tập Lục, trung).
Phép trí lương tri không xa mấy với sự gọi là thể nhận thiên lý. Hai cái khác nhau về chỗ một đàng là thể một đàng là dụng. Thí như phép trồng cây. Trí lương tri, như vun quén dưới gốc rễ cho sinh ý cây được phát đạt, mà nghành lá sẽ sum sê, thể nhận thiên lý như cầu cho nghành lá sum sê, thế tất cũng không bỏ cội gốc được.
致 良 知 者 是 培 其 根 本 之 生 意 而 達 之 枝 葉 者 也 體 認 天 理 者 是 茂 其 枝, 葉 之 生 意 欲 茂 其 枝 葉 之 生 意 亦 安 能 舍 根 本 而 别 有 生 意 者 乎?
363
