Trang:Xu Bac ky ngay nay.pdf/46

Văn thư lưu trữ mở Wikisource
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm
Trang này đã được phê chuẩn.



CHƯƠNG THỨ CHÍN


Những nghề mọn và việc buôn bán cua người ban-xư


Kỹ-nghệ là cái công-cuộc chế-hóa những nguyên-chất để cho người ta lợi dụng, như là bông sợi thì dệt thành vải để may quần áo; đất xét thì luyện thành ra gạch, ngói và nồi cùng lọ; gỗ thì xẻ thành xà nhà cùng là đóng đồ; da các súc-vật thì đem thuộc làm da chín; các quặng mỏ thì chế ra các thứ khí-cụ.

Bắc-kỳ là một xứ có nhiều các thứ nguyên-liệu rất có ích, như là gỗ, quặng mỏ, than, các thứ cây có sợi và các thứ cây có dầu v v. Người Bắc-kỳ kể đã mấy mươi thế-kỷ nay, rất khéo về việc chế-hóa các thứ nguyên-liệu, như là biết dệt đồ tơ, đồ sợi đã từ lâu; lại biết đóng những đồ gỗ thường dùng và những đồ mỹ-xảo; biết thuộc da và đóng dầy, biết chế ra những thứ nông-khí; biết làm những nón bằng lá cọ, bằng vải và bằng sợi; biết đúc những chậu thau, những mâm đồng; biết làm những đồ tư-trang bằng vàng và bằng bạc, cùng là các thứ đồ-dùng thông-thường bằng sắt, các thứ hòm và tráp sơn; biết làm trống và các thứ nhạc-khí v v; biết đan chiếu, cùng là các thứ bị cói, mành mành v v. Lại biết làm các thứ hàng thêu, hàng cẩn; làm điếu hút thuốc cùng là những cái cân v v.

Trong mấy năm nay thì những nghề này rất là phát đạt. Xứ Bắc-kỳ thực lắm nhân-tài chế ra biết bao nhiêu những thứ đồ dùng rất là tinh-xảo và rất tiện lợi. Lắm nghề, xuất-sản thừa dùng ở trong nước thì nhờ có các nhà buôn Đại-pháp đem sang bán tại Âu-châu và Mỹ-châu. Có nhiều thứ hàng đem bán ở Nam-kỳ thì chạy lắm.

Hiện nay tại Nam-kỳ có nhiều cửa hàng của người Bắc-kỳ.

Sự kết-quả đó do ba cái nguyên-ủy sau này:

Là nhờ về cuộc đại hòa-bình cùng là cuộc trị-an ở tại bản-xứ; đường-sá thông-đồng cùng là cách vận-tải ngày càng nhiều mãi ra. Các khách-thương Đại-pháp đi dạo khắp trong nước mà khích-khuyến về cách chế-hóa các đồ-dùng thích-hợp với sự nhu-yếu của người Âu-châu; vả lại các nhà nghề ngày nay, kiếm càng ra tiền thì được chắc dạ không lo sợ kẻ nào bóc lột cả.