Trang:Viet Nam Su Luoc.djvu/213

Trang này cần phải được hiệu đính.

CHƯƠNG III

THÁNH-TỔ (1820-1840)
{ tiếp theo )

1. Sự giặc-giã

2. Giặc ở Bắc-kỳ

3. Phan bá Vành

4. Lê duy Lương

5. Nông văn Vân

6. Giặc ở Nam-kỳ

7. Án Lê văn Duyệt và Lê Chất

8. Giặc Tiêm-la

9. Việc Ai-lao

10. Việc Chân-lạp

11. Việc giao-thiệp với những nước ngoại dương

12. Sự cấm đạo

13. Vua Thánh-tổ mất

1. SỰ GIẶC-GIÃ. Vua Thánh-tổ thật là hết lòng lo việc chính-trị, điều gì ngài cũng xem-xét đến, việc gì ngài cũng sửa-sang lại, có ý muốn cho nước thịnh dân giàu, nhưng phải mấy năm về sau, trong nước có lắm giặc-giã, quan quân phải chinh nam phạt bắc, phải đánh Tiêm, dẹp Lào, thành ra dân-sự không được yên nghiệp mà làm ăm.

Xét sự giặc-giã về đời vua Thánh-tổ là do ở ba lẽ cốt-yếu :

Một là khi nhà Nguyễn thất thế ở Nam, quân họ Trịnh thua ở Bắc, nhà Nguyễn Tây-sơn còn phải lo việc trong nước, lúc bấy giờ nước Tiêm-la nhân lấy dịp ấy mà giữ quyền bảo-hộ nước Chân-lạp và hiếp-chế các nước ở đất