Âm phù kinh

by Hoàng Đế

Nguyên văn và Phiên âm

Thượng Thiên

1. Quan Thiên Chi Đạo, chấp Thiên chi hành, tận hĩ.

觀 天 之 道, 執 天 之 行, 盡 矣.

2. Thiên hữu Ngũ tặc, kiến chi giả xương.

天 有 五 賊, 見 之 者 昌.

3. Ngũ Tặc tại Tâm, thi hành ư Thiên, Vũ Trụ tại hồ thủ, vạn hóa sinh hồ thân.

五 賊 在 心，施 行 於 天, 宇 宙 在 乎 手, 萬 化 生 乎 身.

4. Thiên Tính Nhân Dã, Nhân Tâm cơ dã. Lập Thiên chi Đạo dĩ định nhân dã.

天 性 人 也, 人 心 機 也. 立 天 之 道, 以 定 人 也.

5. Thiên phát sát cơ, di tinh dịch tú. Địa phát sát cơ, long xà khởi lục. Nhân phát sát cơ, thiên địa phản phúc. Thiên nhân hợp phát, vạn hóa định hĩ.

天 發 殺 機, 移 星 易 宿. 地 發 殺 機, 龍 蛇 起 陸. 人 發 殺 機, 天 地 反 覆. 天 人合 發, 萬 化 定 矣.

6. Tính hữu xảo chuyết, khả dĩ phục tàng.

性 有 巧 拙, 可 以 伏 藏.

7. Cửu khiếu chi tà, tại hồ tam yếu. Khả dĩ Động Tĩnh.

九 竅 之 邪 在 乎 三 要. 可 以 動 靜.

8. Hỏa sinh ư Mộc, họa phát tất khắc. Gian sinh ư quốc, thời động tất hội. Tri chi tu luyện vị chi Thánh Nhân.

火 生 於 木, 禍 發 必 克. 姦 生 於 國, 時 動 必 潰. 知 之 修 鍊, 謂 之 聖 人.

Trung Thiên

9. Thiên sinh, Thiên sát, Đạo chi lý dã.

天 生 天 殺, 道 之理 也.

10. Thiên địa vạn vật chi đạo, vạn vật Nhân chi đạo, Nhân vạn vật chi đạo. Tam Đạo ký nghi, Tam tài ký an, cố viết thực kỳ thời bách hài lý. Động kỳ cơ vạn hóa an.

天 地 萬 物 之 盜, 萬 物 人 之 盜, 人 萬 物 之 盜. 三 盜 既 宜, 三 才 既 安, 故 曰 食 其 時 百 骸 理, 動 其 機 萬 化 安.

11. Nhân tri kỳ Thần chi thần, bất tri bất thần chi sở dĩ Thần.

人 知 其 神 之 神, 不 知 不 神 之 所 以 神.

12. Nhật nguyệt hữu số, đại tiểu hữu định, thánh công sinh yên, thần minh xuất yên. Kỳ đạo cơ dã, thiên hạ mạc năng kiến, mạc năng tri. Quân tử đắc chi cố cùng, tiểu nhân đắc chi, khinh mệnh.

日 月有 數, 大 小 有 定, 聖 功 生 焉, 神 明 出 焉. 其 盜 機 也, 天 下 莫 能 見, 莫 能 知. 君 子 得 之 固 窮,小 人 得 之 輕 命.

Hạ Thiên

13. Cổ giả thiện thính, lung giả thiện thị. Tuyệt lợi nhất nguyên, dụng sư thập bội. Tam phản trú dạ, dụng sư vạn bội.

瞽 者 善 聽, 聾者 善 視. 絕 利 一 源, 用 師 十 倍. 三 返 晝 夜, 用 師 萬 倍.

14. Tâm sinh ư vật, tử ư vật. Cơ tại mục.

心 生 於 物, 死 於 物. 機 在 目.

15. Thiên chi vô ân, nhi đại ân sinh. Tấn lôi, liệt phong, mạc bất xuẩn nhiên. Chí lạc tính dư, chí tĩnh tính khiêm.

天 之 無 恩 而 大 恩 生. 迅 雷 列 風 萬 不 蠢 然. 至 樂 性 噢, 至 靜 性 兼.

16. Thiên chi chí tư, dụng chi chí công. Cầm chi chế tại khí.

天 之 至 私, 用 之 至 公. 禽 之 制 在 氣.

17. Sinh giả, tử chi căn. Tử giả, sinh chi căn. Ân sinh ư hại, hại sinh ư ân.

生 者 死 之 根. 死 者 生 之 根. 恩 生 於 害, 害 生 於 恩.

18. Ngu nhân dĩ Thiên Địa văn lý thánh. Ngã dĩ thời vật văn lý triết.

愚 人 以 時 文 理 聖. 我 以 時 物 文 理 哲.

19. Nhân dĩ ngu ngu thánh nhân, Ngã dĩ bất ngu ngu thánh nhân. Nhân dĩ kỳ kỳ thánh nhân, Ngã dĩ bất kỳ kỳ thánh nhân.

人 以 愚 虞 聖 人, 我 以 不 愚 虞 聖 人. 人 以 奇 期 聖 人 我 以 不 奇 期 聖 人.

20. Trầm thủy, nhập hỏa, tự thủ diệt vong.

沉 水 入 火, 自 取 滅 亡.

21. Tự nhiên chi Đạo, tĩnh, cố Thiên Địa vạn vật sinh. Thiên địa chi Đạo tẩm, cố Âm Dương thắng, Âm Dương tương thôi nhi biến hóa thuận hĩ.

自 然 之 道 靜, 故 天 地 萬 物 生. 天 地 之 道 浸. 故 陰 陽 勝, 陰 陽 相 摧 而 變 化 順 矣.

22. Thánh nhân tri tự nhiên chi đạo bất khả vi, nhân nhi chế chi. Chí tĩnh chi Đạo luật lịch sở bất năng khế. Viên hữu kỳ khí, thị sinh vạn tượng, bát quái, Giáp Tí thần cơ, Quỉ tàng, Âm Dương tương thắng chi thuật, chiêu chiêu hồ, tiến ư tượng hĩ.

聖 人 知 自 然 之 道 不 可 違, 因 而 制 之. 至 靜 之 道 律 歷 所 不 能 契. 爰 有 其 氣, 是 生 萬 象 八 卦 甲子, 神 機 鬼 藏, 陰 陽 相 勝 之 術, 昭 昭 乎, 進 於 相 矣.

Dịch nghĩa

Thần Tiên Bão Nhất Diễn Đạo Chương - Thượng

Xem đạo của trời, giữ nết trời đi, là hết vậy. Trời có ngũ tặc, ai thấy được thì hưng thịnh. Ngũ tặc ở tại tâm, thi hành ra nơi trời. Vũ trụ nằm trong bàn tay, muôn hóa sinh ra nơi thân. Tính trời là người; tâm người là cơ. Lập đạo của trời để định lòng người vậy. Trời phát sát cơ, dời sao đổi ngôi; đất phát sát cơ, rồng rắn dậy đất; người phát sát cơ, trời đất đảo lộn; trời và người cùng phát, muôn biến định nền. Tính có khéo vụng, có thể ẩn giấu. Cái tà của chín khiếu nằm ở ba điểm chốt, có thể động tĩnh. Lửa sinh từ gỗ, họa phát tất khắc; gian sinh nơi nước, thời động tất tan; biết thế mà tu luyện, gọi là bậc Thánh nhân. Trời sinh trời giết, là lẽ của Đạo vậy.

Phú Quốc An Dân Diễn Pháp Chương - Trung

Trời đất là kẻ trộm của muôn vật; muôn vật là kẻ trộm của con người; con người là kẻ trộm của muôn vật. Ba kẻ trộm đã thích nghi thì ba cõi mới yên ổn. Cho nên nói: Ăn đúng thời, trăm xương cốt điều hòa; động đúng cơ, muôn hóa đều an định. Người ta chỉ biết cái thần là thần, mà không biết cái không thần mới làm nên cái thần vậy. Nhật nguyệt có số, lớn nhỏ có định. Công đức thánh nhân từ đó sinh ra, thần minh từ đó xuất hiện. Cái cơ trộm ấy, thiên hạ không ai nhìn thấy, không ai biết được. Bậc quân tử được nó thì giữ mình vững bền, kẻ tiểu nhân được nó thì coi nhẹ tính mạng.

Cường Binh Chiến Thắng Diễn Thuật Chương - Hạ

Người mù giỏi nghe, người điếc giỏi nhìn. Cắt đứt lợi lộc từ một nguồn, dùng quân mạnh gấp mười; ba lần xét lại ngày đêm, dùng quân mạnh gấp vạn. Tâm sinh ra ở vật, chết ở vật, cơ nằm ở mắt. Trời tuy không có ơn mà ơn lớn sinh ra. Sấm nhanh gió dữ, không gì không xao động. Cực lạc thì tính dư dật, cực tĩnh thì tính liêm khiết. Cái riêng tư tột cùng của trời, khi vận dụng lại là cái công bằng tột cùng. Sự chế ngự loài chim muông nằm ở khí. Sống là rễ của chết, chết là rễ của sống. Ơn sinh ra từ hại, hại sinh ra từ ơn. Người ngu lấy văn lý đất trời làm thánh, ta lấy văn lý thời vật làm triết. Người lấy cái ngu để lừa, ta lấy cái không ngu làm thánh. Người mong cầu cái thánh của mình, ta không mong cầu cái thánh của mình. Cho nên kẻ lao vào nước sâu lửa bỏng là tự chuốc lấy diệt vong. Đạo tự nhiên vốn tĩnh, nên trời đất muôn vật sinh ra. Đạo trời đất vận hành dần dần, nên âm dương thắng nhau. Âm dương đẩy đưa nhau mà biến hóa thuận theo vậy. Thế nên bậc thánh nhân biết đạo tự nhiên không thể làm trái, nên nương theo đó mà chế ngự. Cái đạo cực tĩnh, luật lịch không thể khớp được. Ở đó có khí cụ kỳ diệu, sinh ra muôn hình vạn trạng. Tám quẻ giáp tý, thần cơ quỷ tàng. Thuật âm dương thắng nhau, sáng tỏ thay hiện ra nơi hình tượng vậy.