Trang:Viet Nam Su Luoc.djvu/267

Văn thư lưu trữ mở Wikisource
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm
Trang này đã được hiệu đính, nhưng cần phải được phê chuẩn.



Triều-đình được tin ấy liền sai ông Đào Trí 陶 致 ra cùng với quan tổng-đốc Nam-nghĩa là Trần Hoằng 陳 弘 tiễu-ngự. Ông Đào Trí ra đến nơi thì hai cái hải-thành đã mất rồi. Triều-đình lại sai quan hữu-quân Lê đình Lý 黎 廷 理 làm tổng-thống đem 2.000 cấm binh vào án ngự.

Ông Lê đình Lý vào đánh với quân Pháp một trận ở xã Cẩm-lệ 錦 荔 bị đạn, về được mấy hôm thì mất.

Vua Dực-tông lại sai quan Kinh-lược-sứ là ông Nguyễn tri Phương 阮 知 方 vào làm tổng-thống, ông Chu phúc Minh 朱 福 明 làm đề-đốc cùng với ông Đào Trí chống giữ với quân Pháp và quân I-pha-nho.

Ông Nguyễn tri Phương lập đồn Liên-trì 蓮 池 屯 và đắp lũy dài từ Hải-châu cho đến Phúc-ninh, rồi chia quân ra phòng giữ. Cứ như sách Nam-kỳ sử của ông Cultru thì ý quan trung-tướng Rigault de Genouilly định lấy Đà-nẵng xong rồi, lên đánh Huê, nhưng mà đến lúc bấy giờ thấy quan quân phòng giữ cũng rát, và lại có người đem tin cho trung-tướng biết rằng có hơn 10.000 quân ở Huế sắp kéo xuống. Trung-tướng không biết rõ tình-thế ra làm sao, mà đường-sá lại không thuộc, cho nên cũng không dám tiến quân lên.

Nhân vì khi trước các giáo-sĩ đều nói rằng hễ quân Pháp sang đánh, thì dân bên đạo tức khắc nổi lên đánh giúp, đến nay không thấy tin-tức gì, mà quân-lính của trung-tướng thì tiến lên không được. Ở Đà-nẵng thì chỗ ăn chỗ ở không có, lại phải bệnh dịch-tả chết hại mất nhiều người, bởi vậy trung-tướng lấy làm phiền lắm. Bấy giờ có ông giám-mục Pellerin cũng đi theo sang ở dưới tàu Ménésis, trung-tướng cứ trách ông giám-mục đánh lừa mình, giám-mục cũng tức giận bỏ về ở nhà tu dạy đạo tại thành Pénang ở bên Mã-lai.

Được mấy tháng, trung-tướng liệu thế đánh Huế chưa được, bèn định kế vào đánh Gia-định là một nơi dễ lấy, và lại là một nơi trù-phú của nước Nam ta.

2. QUÂN PHÁP VÀO ĐÁNH GIA-ĐỊNH. Trước đã có người bàn với trung-tướng Rigault de Genouilly ra đánh Bắc-