Phép giảng tám ngày/Ngày thứ nhít

Văn thư lưu trữ mở Wikisource
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm

CATHECHIMVS
in octo dies diuiſus

Phép giảng tám ngày

Dies Primus.

Ngày thứ nhít.


S

Vppliciter petamus ab optimo Cœli Domino vt adiuuet nos, ad hoc vt intelligamus probè legem Domini b intelligendum autem ad boc eſt neminem eſſe in hoc ſęculo qui diù viuat, c vix enim pertingitur ad ſeptuageſimum aut octageſimum ætatis annum d quęrendus eſt igitur à nobis modus vt poſſimus diù viuere, e hoc eſt, vitam ſempiternam adipiſci f hoc enim verè prudentis est g cæteræ omnes huius mundi artes quamuis diuitijs acquirendis ſint aptæ, h minimè tamen eripere nos poterunt ab ignobilitate & miſeria, quin tãdem in eam

Ta cầu cu᷄̀ đức Chúa blời giúpſưc cho ta biét tỏ tưầng đạo Chúa là nhưầng naò b vì ꞗậy ta phải hay ở thế nầy chảng có ai ſóu᷄ lâu; c vì chưng kẻ đến bảy tám mươi tuổi chảng có nhềo. d vì ꞗậy ta nên tìm đàng nào cho ta được ſòu᷄ lâu, e kièm hàng ſòu᷄ ꞗậy: f thật là viẹ người cuên tử. g khác phép thế gian nầy, dù mà làm cho người được phú qúi: h ſau᷄ le chảng làm. được cho ta ngày ſau

Dies primus

Ngày thứ nhít

 incidamus i quare minimè debemuslegẽ Dei addiſcere vt in hoc ſęculo ditemur: k prouẽtus enim Diuinæ legis proprie pertinet ad fuiurum ſæculum. l homines huius ſæculi benè norunt quæ ſpectant ad pręſentem vitam bona & mala : m rationem autẽ tranſeundi feliciter per mortem ad futurum ſæculum minimè norunt. n Ad hoc autem intelligendum ſcire debemus hominum genus componi è duobus, o corpore ſcilicet atque anima. p corpus à Patre & Matre habet, conſtans ex oſſibus, ſanguine, & carne, quæ ſunt corrupt ibilia. q anima tamen eſt ſpiritualis, incorruptibilis, & immortalis r a patre & matre originem minimè trahens, ſed à ſuperiori principio. ſ Anima eſt vt domina, t corpus verò tanquaã ſeruus aut famulus, u qui animæ inſeruire debet tanquã Domino; x turpe namq; eſt famulã dominari, y & dominam ancillari, z neque

khỏi lam tiẻu nhin, khốn nạn. i Vì ꞗậy ta chảng phải haọc đạo cho ta đươc phú quí ở thế nầy. k vì chưng ích đạo thánh đức Chúa blời về đời ſau. l người thế ſự đời nầy lành dữ thì hay: m mlẽ qua đời nầy cho khi chết được ꞗui ꞗẻ đời ſau thì chảng hay. n cho được biét đàng ếy, tlước thi phải hay, lŏài người ta có hai ſự : o một là xác, hai là linh hồn: p xác bởi cha mẹ mà ra, có xưâng, có mấu, có thịt hay nát hay mòn. q ſau᷄ le linh hồn là tính thieng chảng hay mòn chảng hay nát, chảng hay chết; r chảng phải bởi cha mẹ mà ra, thật bởi bề tlên mà có. ſ linh hồn như chúa nhà, t xác như tôi tá, hay là đầi tớ, u vó thi phải phục linh hồn như chúa, x vì chưng đầi tớ cu᷄̀ tôi tá làm chúa nhà, y hay là chúa nhà làm tôi ta, thì lộn lạo z cu᷄̀

chảng phải mlẽ.

a Sao᷄ ta xét ta lo tlứơc cho đầy tớ, hay là ch o chúa nhà ? b thật là ta làm tlứơc cho chúa nhà, ſau lo cho đầy tớ, thì mới phải. d  cày ruộng, buôn bán, những việc thể ếy là viẹc về xác. e  có kẻ đi cày đi cấy, mà được lúa nhều tlao᷄ kho, f  đen khi qua đời nầy một nhám lúa đam đi cu᷄̀ chảng được. g cò kẻ đi hầu hạ chầu chức ꞗua Chúa, mà được làm quan; h đến khi linh hồn ra khỏi xác, những ſự ấy thì phải bỏ, đam về chảng được đi gì ſồt. i có mlời ràng; khi ſinh ra chảng có đam một đou᷄̀ mà lại: k khi chết cu᷄̀ chảng có cầm một đou᷄̀ mà đi. l  vì chưng người ta ở thế nầy chảng ai khỏi ſự ếy, m  thì phải hăọc đạo thánh về đời ſau, n  cho ngày ſau chúng tôi được ſou᷄́ lâu vô cu᷄̀ o cho biét ſự ếy tở tưầnh, thì phải dớ mlời đất An nam nầy nới lien p ſou᷄́ thì gưởi, chết thì về: (nói chữ ſinh là kí dã, tữ là qui dả) q ſao᷄ le thì phải hay đời ſau có hai quê: r một là quê lành, hai là quê dữ, ſ quê tlên quê dưới, t thien đàng, địa ngŏục. u vì chưng tlên blời thì có thien đàng: x ai đến được tlên ếy, y thì chiụ hàng hàng ꞗui ꞗẻ ꞗậy z mà ai muốn ſự ếy tlước hết thì phải tìm, ai a  ſinh ra blời che ta: b ai ſinh ra đất chở ta: c ai ſinh ra muốn vật mà nuôi ta: d hỏi cho biét mà thờ đấy, ếy là đang phúc. e ai nấy ở nước An nam nầy, mà muốn cho được làm quan, f  thì phải đi háu hạ chầu chức ꞗua Chúa, g hay là chiụ viẹc tièn năm qúi thu᷄ế, thì mới khỏi vạ. h ai làm tôi ngụy giạc; i  hay là tlọm cướp, xưng mềnh là quan, k  thì có vạ cu᷄̀ ꞗua Chúa. l Những kẻ ở tlao᷄ nước, thì phải hỏi cho biét, ai làm ꞗua Chúa, mà kính đấy. m huấng lọ người ở thế nầy thì phải tìm cho biét đươc, n ai làm Chúa thật, đã ſinh nên blời, đất, muôn vật, mà thờ đấy.

o Vì chưng ta phải hỏi cho biét, ai ſinh ra mọi ſự, mà thờ đấy, cho nên p bây thì ta mới được lên tlên thien đàng, ꞗui ꞗẻ vô cu᷄̀. q Ví báng chảng hỏi cho biét thật Chúa la ai mà thờ đấy, r lại đi thờ ma khấn quỉ, ſ thì cu᷄̀ như người ở tlao᷄ nước nầy, mà đi làm tôi ngụy. t ai thờ đức Chúa blới cho nên, u thi được lên tlên thien đàng cu᷄̀ đức Chúa blời: x ai thờ ma quỉ, thì đến ở cu᷄̀ mà quỉ : ſao᷄ le ma quỉ ở đau? y thật là mà quỉ ở tlao᷄ địa ngŏục là nhà nó. z địa ngŏục ở đau ? thật ở tlao᷄ đất nầy, là tù rạc a dức Chúa blời hŏá ra mà phạt kẻ dữ. b thế gian gọi là âm phủ thì phải, vì chưng là nơi tối tam mù mịt. c chớ ngờ dưới âm phủ có buân bán, d có ruộng nương cày cấy, như thế gian nầy đâu. e tlao᷄ tù rạc nước nầy ꞗua Chúa bắt kẻ có tội, f tlao᷄ ếy có thấy những đòi tói, cồm, tlang, roi đánh, g nao có ai ꞗào cầm tlao᷄ ếy muốn làm ſao thì được làm ꞗậy ru ? h huống lọ là kẻ ở tlao᷄ điạ ngŏục, i ꞗậy thì chiụ những lửa ſinh lửa diem, đời đời kiếp kiếp, k kốn nạn vô cu᷄̀, khói chảng được nửa. l vì ꞗậy thì ta phải hăọc đạo, m vì đạo là đàng về quê thật. n đàng xuống thì dễ, ăn, üống, chơi boi, làm những viẹc xác. p đàng lèn thì khó, q phải ở hièn lành ngay thật r lo viẹc linh hồn tlước hết : ſ vì ꞗây đạo thật là đạo lí, là đạo phải mlẽ. t phải mlẽ ta làm thì có phúc, u chảng phải mlẽ ta làm thì có phạm tội. x có chữ tlao᷄ ſắch An nam ràng (kien thàng khả kế ngơu giác lí ngư nang phúc nhin tâm) y dêy bền khá buọc được ſừng tlâu, z mlẽ thật khá phục được lào᷄ người ta. a ꞗí bàng nước An nam có đạo nào phải mlẽ, b đi tìm về bởi nước khác xa làm chi mà khó lào᷄. c tlao᷄ nước An nam thường lê thì có hai phàn đạo : d một là lếy blời làm cội rễ mọi ſự mà thờ đấy : e hai là lếy bụt làm tlước. f bay giờ ta xét ſự blời, khi khác thì ta sẽ xét sự bựt.

g Tlao᷄ đại minh có mlời rang (thien phú điạ tái) h blời chê đất chở : i ꞗậy thì blời là nhà, đất là nền: k hễ là nhà nào thì có kẻ làm nên mà mới nên, cu᷄̀ có chúa nhà mà chớ ; l vì ꞗậy thì có blới, cu᷄̀ có chúa nhà mà chớ ; m lại có đại minh ràng (từ tạo thien lợp địa) n xưa dựng blời dựng đất. o mà, ſao có kẻ thờ blời, khấn blời ; p nói blời phán xét, mà ràng, ſou᷄́ chết ở blời. q vì ſao tlao᷄ ſắch ou᷄ khou᷄, nước ngô gọi là thánh, ràng (nữa ŏa phụ thạch bổ thien) r đần bà gọi là ŏa đội đá ꞗá blời. ſ huống lọ thì thật có ai ſinh nên blời. t đền đài cửa nhà ắt có thợ kheó làm cho nên. u người naò mới đẻ ra, thì thật cò cha mẹ ſinh đẻ mà chớ. x huống lọ blời đất thì thật có chúa tlước làm cho nên ſau thì mới nên, mới có. y ꞗí ꞗàng chảng có ai đầu hết mà hŏá ra blời đất nầy, z thì ai giữ gìn blời đất cu᷄̀ thế giái nầy a chó ta ở được mà ſóu᷄? b vì ꞗậy thạt thì thì có Chúa làm ra blời đất muân vật mà chớ.

c Có kẻ thì nói rằng, ꞗí bàng ta chảng thờ blời, d mà blời lếy sấm sét đánh ta hàu làm ſao cho khởi ? e ấy là lo quéi, nào blời có đành được ai đâu ? f có một đức Chúa blời đánh được mà chớ. g cu᷄́ có kẻ nói ràng su᷄́ bán phá thành, h ſao᷄ le su᷄́ từ nhien chảng có phá được đi gì : i dầu mà ai nàm ở khẩu su᷄́ thì một đời, cu᷄̀ chảng có phải nao : k có người tla đạn, tla thuóc ꞗào, l mà lếy lửa bắn thì mới chết mà chớ. m người ta lạy blời, kinh blời bởi đay mà ra quéi quá ꞗậi. n chưng tlao᷄ chữ ngô có chữ thien là blời, o giải thì có hai chữ, p một là chữ nhít, hai là chữ đại nghĩa là một cả. q ſao᷄ le ai là một cả, r ắt là đức Chúa blời ſinh ra blời đất muân vật, ſ thật là một cả : t cả và loài người ta thì phải thờ kính đấy, u ấy là phải mlẽ. x blời là nhà chảng biét đi gì, thờ thì chảng phải mlẽ đâu.

y Cu᷄̃ có kẻ nói ràng (thien phú địa tái) z blời che ta, đết chở ta: mà ſao ta chảng lay. a vò bàng có ꞗào nhà ai, mà coi tháy đã dĕọn mọi ſự ăn tlao᷄ éy, b an üấng nghỉ ngơi đŏạn: c có giã nhà, hay là giã chúa nhà? d dù mà chảng thấy chúa nhà dĕọn mọi vật éi cho, e ví bàng có ai giã nhà, má chảng giã Chúa nhà, thạt là dại mà chớ. f ſự blời đết thì cu᷄̃ ꞗệy, g nếu có ai lạy blời thì chảng biét mlẽ, h cu᷄̀ chảng thou᷄ thien van: i ſao᷄ le thì phải giảng cách mlời nói nầy cho phải mlẽ: k khi có kẻ nói ràng, lạy blời, l thì nói tắt ꞗêy: m như thể khi nói ràng, nhà cả khiến ſư nọ ſư kia: n nhà cả là chúa nhà cả éy, có phép khién mà chớ: o như thể ꞗua Chúa, quan cuyèn, khién ſự nọ ſự kia. p nếu có ai nghe tháy tên nhà cả kêu nhà ếy, mà chảng dìn chúa nhà, nói ràng: q tôi lạy bốn phương nhà nầy, cho tôi được làm quan, r được là ꞗẹy chức éy rử? ſ Nhà thì khác, chúa nhà thì khác: t blời thì khác, Chúa blời thì khác. u như thể nhà là vật chảng biét đều gì x blời cu᷄̃ ꞗệy những xác khou᷄ chảng biét đi gì, chảng thou᷄ mlẽ gì sốt. y Vì ꞗệy chảng nên thờ blơì, chảng khá lạy blời, lạy đức Chúa blời, thờ đức Chúa blời thì mới phải. z nhin vì ſự éy khi thế gian nói ràng, lạy blời, thì thiéu một chữ Chúa, vì ꞗêy thì phải thêm đơm chữ éy: a mà từ này về ſau nói làm ꞗềy. tôi lạy đức Chúa blời, là Chúa cả tlên hết mọi ſự.   b Người ta chảng nên lạy blơì, huống lọ là lạy dết thì chảng khá: c vì chưng đết ở dưới chên ta, mọi ſự dơ dáy ta bỏ tlên mật đết: d lại ta lếy cày sắt mở đết làm giấng làm lỗ mạc ta, mà đết chảng có kêu làm ſao: e vì chưng đết chảng ſou᷄ chảng biét đều gì. f Vì ꞗệy ta chảng nên lạy đết. g ta nên lây một Chúa blời đết là Chúa thật hŏá ra blời đết mà chớ. h hãy còn mlời nói, ta nên lạy bụt chãng? i ſao᷄ le blời thì tlước, bụt thì ſau, k vì chưng Thíc ca làm cội rễ bụt Ngô, l mà ſinh ra đã có blời tlước ba nghìn nam do. m vì ꞗệy ta giảng tlước ſự đức Chúa blời, là cội rễ đầu mọi ſự: n ſau thì ta giảng ſự blời đết muân vật bởi đâu mà có, o cu᷄̀ ſự người ta ở thế này cho đến Thíc ca ſinh ra; p đŏạn thì phải xét, nên thờ Thíc ca chang? q có phải mlẽ thì phải làm, chảng phải thì chớ. r bay giờ ta phải hay có ba đứng bề tlên, gọi là ba cha, ta phải thờ, ở dứng nào, cho nên đứng ếy. ſ đứng dưới là cha mẹ ſinh thân xác cho ta: t đứng giữa là ꞗua Chúa trị nướcL u đứng tlên là đức Chúa blời đết, làm Chúa thật tlên hết mọi ſự: x có ba đứng nầy ta mới được ſóu᷄, được ở. y vì chưng ta có cha mẹ thì mới được thân xàc thịt nầy ſinh ra mà chớ: z ſaŏ le linh hồn ta chảng phải bởi cha mẹ mà ra đâu. a ta chiụ ơn mẹ vì có chiụ thai, mà ta ở tlao᷄o᷄ mẹ chín thàng mười ngày, b chiụ khôn khó mà đẻ ta, đŏạn ba nam bú mớm: c có khi thì mẹ cắt của miệng mình mà cho con ăn: d cu᷄́ có khi mẹ ăn miếng đáng, mà miếng ngon để dành cho con ăn: e lại có khi mẹ nàm chốn ướt, mà chốn ráo để cho con nàm. f Cha đẻ con đŏạn thì lo viẹc nuoi nếng, g vì ꞗệy có khi thì cha thức ſớm chảng ngũ, h mà làm nghề nọ nghề kia, chạy xuôi chạy ngược, i kiém của mà nuoi con. k thật con thaỏ kính cha mẹ thì thậm phải. l ví bàng có ai chảng thao᷄ kính, chảng khứng ꞗưng phép cha mẹ, m thạt thí có tội trạo᷄.   n Bua Chúa cu᷄̀ gọi là cha cả và nước, cu᷄̀ cắc dên: o chảng có ꞗua Chúa, thì nước ở an lành chảng được: p vì chưng ꞗua Chúa trị nước cho dên ờ được an lành. q vì ꞗệy ꞗua Chúa thì giữ nước, r và cho kẻo giạc bề ngŏài phá nước làm khốn dên ſ ſau thì ſửa tlao᷄ nứoc, t làm cho đại thần hŏà thŏận cu᷄̀ nhau u và tiẻu dên yeu đang thou᷄ việc cu᷄̀ nhau nữa. x Ví bàng chảng có ꞗua Chúa ſửa nước một ngày, y thạt là có ra những ſự laó daó, hổn hào tlao᷄ dên mà chớ. z đại thần tlao᷄ nước côên tử thì giúp ꞗua Chúa trị nham ſửa nước. a tiểu nhin thì ra tièn năm tièn qúi giúp viẹc ꞗua Chúa nữa. b Vì ꞗệy hễ là kẻ ở tlao᷄ nước phải kính dái ꞗua Chúa. c ví bàng có ai tlao᷄ nước mà theo ngụy thì chiụ phạt đã đáng. d hạy còn cha cả là Chúa cả tlên hết mọi ſự: e đã hŏá nên và giữ gìn blời đết muân vật cu᷄̀ hết mọi ſự. f naò có ai hồ nghi mà chảng chiụ thờ phượng đấy tlên hết mọi ſự, mà chảng dại ru? g khŏở xưa khi chưa có blời, chưa có đết, chưa có đi gì. h mà đã có một đúc Chúa blời thinh nhàn ꞗụi ꞗẻ ꞗệy chảng có thiéu gì ſột. i mới ſinh ra blời ſinh ra đết, k lại hŏá ra mọi ſự ở tlao᷄ blời nầy nữa. l tlên blời thì hŏá ra mặt blời mặt blang, cu᷄̀ ngôi ſao cho ta được ſáng. m ví bàng chảng có ſáng, ta ở làm ſao được? n dưới hạ giái nầy thì ſinh ra muâng chim cầm thú, hŏa quả, cây cối, rau cỏ cho ta được ăn. o cu᷄̀ có làm nên gõ, nước, lưả gió cu᷄̀ các kì ſự cho ta du᷄̀ p ví bàng thien hạ chảng có mưa chảng có náng ta ſou᷄́ làm chi được? q thạt blời đết cu᷄̀ mọi ſự ở tlao᷄ thé giái nầy bởi một đức Chùa blời rọu᷄ rãi vô cu᷄̀ mà có. r vi ꞗệy ta cám ơn đức Chúa blời là cha cả chúng tôi, và thờ phượng đếy tlên hét, mọi ſự thì thậm phải. ſ Dù mà có kẻ chảng hay chữ đại minh mấy, mà nóy ràng, t tlao᷄ sắch đại minh hay một khien thờ blời, thì chảng thou᷄ kinh sắch u vì chưng tlao᷄ kinh ſách ou᷄ khỏu᷄, và tlao᷄ ſách khác khien thờ thượng đé, x ắt thạt thượng đế là một đực Chúa blời, làm ꞗua Chúa cả tlên hết mọi, ſự, cu᷄̀ tlên hết mọi ꞗua Chúa. y lại ví bàng tlao᷄ tlao᷄ sắch ngo chảng có nói đến ſự đúc Chúa blời là cha cả ſinh ra mọi ſự, cu᷄̀ chảng có phải nao. z vì chưng đã có mlẽ ſáng tlao᷄o᷄ chúng tôi thì phải suy mlẽ này, a thạt có cha cả là Chúa cả hŏá ra mọi ſự, thì mới nên mọi ſự. b Nhin vì ſự éy thì đầu nam ꞗua Chúa An nam làm phép cả, c có đại thần cả và nước và cŏên cŏấc đều cu᷄̀ thien hạ đi cu᷄́ , ra giao ma tế thượng đế d đến khi ꞗua Chúa đã té thượng đế đŏạn, e thì đại thần cu᷄̀ kẻ cả tlao᷄ nước, f cu᷄̀ cả và thien hạ thì mới lạy ꞗua Chúa tlước mạt dên. g thoi đŏạn ai nếu thì vè nhà mà lạy cha mẹ cu᷄̀ kẻ bề tlên mình ou᷄ bà ou᷄ vải. h tlao᷄ việc nầy ta xét được người An nam lếy mlẽ mình mà thờ ba đứng cha, dù mà chưa biét tỏ tưàng. i thứ nhít là thượng phụ, thạt là thượng đế. k mà ꞗua Chúa An nam tế thượng đế tlước mạt thien hạ cu᷄̀ đại thần. l thay vì các dên ở chầu ꞗua Chúa khi làm việc m mà các dên ở đếy, dù mà chảng biét, mà đứng lạng, cu᷄̀ thờ thượng đế, là cha cả tlên hết mọi ſự, theo ꞗua Chúa ꞗệy. n làm việc té thượng đế đŏạn thì kẻ cả tlao᷄ nước đài thần cu᷄̀ các dên thì kính ꞗua Chúa mà lạy xuấng như thói An nam. o éy là thạt kính lạy tru᷄ phụ cả và nước, là ꞗua Chúa p ſau hết khi ai nếy về nhà mà lạy cha mẹ ou᷄ bà ou᷄ vải; q bởi vì có mlẽ ở tlao᷄o᷄ mình dĕại kính phụ thứ ba, là chức dươi ꞗệy. r Như có ba đứng cha, từ nhien hay biét cu᷄̀ có ba đứng thưởng phạt, ſ vì chưng cha nào ſinh đẻ con lành có ꞗưng mlơi cha, t thì cha thướng cho của cải mình: u ví bàng cha ſinh đẻ con kứng cổ chảng nghe mlời cha, x thì cha phạt, lếy roi mà đánh y ví bàng con chảng chừa lâu thì cha cu᷄̀ xua đi, má chảng cho của mềnh. z ſao᷄ le dù mà cha mẹ naò có con hièn lành ꞗưng phép, cho con mình làm quan thì chảng được. a mà cha mẹ nào có con dú mà chảng nghe mlời thì cu᷄̀ đánh chết chảng dược: b có đánh chết thì có vạ. c ſao᷄ le ꞗua Chúa có dên ꞗưng phép chảng nhửng là thướng mà cho tièn bạc của cải như cha mẹ, d và kửa nhà ruộng nương hơn cha mẹ nữa. e mà lại cho làm quan cuyèn bàng cou᷄ dên thì cu᷄̀ được. f ví bàng ai làm ngụy chảng ꞗưng lè lŏẹt tlao᷄ nước g ꞗua Chúa thì phạt được h chảng lọ là cất của, mà lại chém giét.   i ắt thạt thượng phụ là cha cả, chúa cả tlên hết mọi ſự, có thưởng có phạt trạo᷄: k vì chưng ai giữ đạo Chúa cả, thì Chúa thướng được no mọi ſự đời nầy, l mà lại đời ſau thưởng hàng ꞗui ꞗẻ ꞗệy. m ví bàng có ai chảng khứng thờ Chúa Cha, n mà lại thờ ma quỉ cu᷄̀ các vật: o đức Chúa blời thì phạt được và cất hết của thế nầy, p cu᷄̀ làm đau náng cho đến chết thì cu᷄̀ được: q mà lại phạt được vô cu᷄̀ bỏ xuấng tlao᷄ điạ ngoục chiụ khốn nạn đời đời. r Ai nếy xưa nay mà chưa biét thạt chúa blời đết, cu᷄̀ chưa có thờ cho nên; ſ nay có mới ſáng ra, khi có rao lệnh đức Chúa blời: t ai giảng đạo cho thì như ſai vien rao lẹnh đức Chúa blời ſai cho, u mà làm cho được khỏi phat khốn nạn vô cu᷄̀, x lại cho được chiụ thướng ꞗui ꞗẻ vô cu᷄̀ ꞗệy. y chớ có nói, đạo nầy là đạo pha lang: z vì chưng đạo thành đức Chúa blời là ſáng, và tlước, vá mlớn hơn mặt blời: a nói thí dụ, mạt blời ſoi đến nước nào, thì làm ngày ſáng nước éy; b dù mà nước khác chưa thấy mặt blời maọc lên, hãy cón chiụ tối đêm, c ſao᷄ le chảng có ai gọi mặt blời là mặt blời nước éy, dù mà đã chiụ ſáng mặt blời ſoi nó tlước. d Vì chưng mặt blời là chung cả và thế giái, e mà đã có tlước hơn nước éy ſoi cho: f đạo thánh đức Chúa blới thì cu᷄̀ ꞗệy: g dù mà có nước nào đã chiụ đạo tlước, h cu᷄̀ chảng nên gọi là đạo nước nọ nước kia i thạt tên là đạo thánh đức Chúa blơi, là chúa tlên hét mọi ſự, k thạt là đạo thánh, và tlước, và trạo᷄ hơn no mọi nước thien hạ. l ếy là đạo thánh đức Chúa blời đã ſang ſoi đến nước An nam nầy, m chớ có ai đáo᷄ con mật thieng lieng ở tlao᷄ linh hồn, và tlo᷄o᷄ ta: n mà lại chiu lếy đạo chính phải mlẽ, hết lào᷄ hết sức: o lại ghét mà bỏ đi những tối tăm mù mịt tội lỗi đã pham xua nay, p mà cảm ơn đức Chúa cả cho ꞗêy giờ đạo ſáng, dù mà đã có tlước khi chưa có blời, và chiụ lếy hết lào᷄ q mà lại cho được ſáng lào᷄ nữa, thì phải lại đức Chúa blời, mà cầu đếy cho nên.