Bước tới nội dung

Trang:Vuong Duong Minh.pdf/462

Văn thư lưu trữ mở Wikisource
Trang này đã được hiệu đính, nhưng cần phải được phê chuẩn.

cũng như mặt trời « vô chiếu vô bất chiếu ».

Vì thái hư, cho nên bổn thể của lương tri không động, không tịnh, mà ở vào chỗ động tịnh gặp nhau.

Chỗ đó tức là chỗ « trung » trong câu « doãn chấp quyết trung » của kinh Thơ, và trong câu « vị phát chi trung » của sách Trung Dung.

Trung, là không thiên về bên nào cả. Không thiên về bên động, cũng không thiên về bên tịnh. Trung là ở vào chỗ động, tịnh gặp nhau, không phân biệt với nhau. Chỗ « trung » như thế, nếu mượn danh từ số học, ta có thể gọi là chỗ « cực hạn » của hai cái động và tịnh.

Đây là ách yếu của Vương học.

Số học, từ khi Descartes mở đường giải tích kỷ hà 解 析 幾 何 (géométrie analytique), nó bước qua giai đoạn phi thường linh hoạt, khiến cho về sau Leibniz và Newton đi đến phép vi phân

463