Trang:Đại Nam quấc âm tự vị 1.pdf/207

194

CỦ

---

 ― kêu dữ miệng ―. Ai làm dữ nấy lo.

 ― nói có, vọ nói không. Chối cãi, không phù tiếng nói.

 ― sầu. Buồn bực quá.

 ― rũ. Bộ rũ liệt; coi như khô héo. Ngồi cú rũ.

 ― mấu. Hay quạu, hay gây.

 ― tắn. Hay gây, hay đánh vặt. Cú tắn với con nít.

 ― mấm. Bộ bẳn hẳn, nói lành sanh dữ.

 Co ―. Hay thầy kiện, hay nói vặt, hay cãi chống.

 ― đầu. Giọi đầu, co ngón tay đánh trên đầu con nít.

 ― một cái. Giọi một cái.

 Gà ―. Thứ gà trống nhỏ mồng mà nhọn.

 Kỳ ―. Bộ lạ thường; khác thường: Ăn nói kỳ cú.

 Dị kỳ ―. id.

 Cỏ ―. (Coi chữ cỏ).

句	Cú. c. Câu, vòng câu.

 |  讀  ― đậu. Cú trọn câu, đậu là một phần câu. Đọc sách phải phân cú đậu.

 Chương ―. Bài sách, câu văn. Văn chương.

尋 章 摘  |   Tầm chương trích ―. Tìm bài, lựa câu. Tiếng chê người ham văn chương hơn nghĩa lý.

衢	Cù. c. Đường thông.

 Thiên ―. Trời, đường lên trời.

 Thông ―. Đường trống. Tọa mật thất như thông cù. 坐 宻 室 如 通 衢 Ngồi nhà kín như ở ngoài đường, không chút chi giấu giếm.

 Hòn ―. Trái tròn để mà đánh trổng.

 Trái ―. id.

 Đánh ―. Đánh trái ấy, (cuộc chơi).

 ― khăng. Đánh cù, đánh khăng.

 Lăn ―. Lăn như trái cù. Nước chảy cho đá lăn cù.

 Lù ―. Bộ thô tục, bộ cộc cằn. Lù cù lục cục.

 ― cục. id. Ăn nói cù cục.

虬	Cù. c. Loài rồng không sừng; tục hiểu nó thường nằm dưới đất, chỗ nó dậy thành sông.

 Con ―. id.

 ― dậy. Cù đội đất mà lên. Tục hiểu cù lao nổi cũng là tại cù dậy.

 Đầu ―. Đồ tạc ra giống cái đầu con cù.

 ― lét. Chọc lét, làm cho nhột.

 ― lần ― cứa. Hẹn hò lần lựa. Thường nói về sự hẹn nợ.

 ― mông. Tên chỗ thuộc tĩnh Phú-yên cùng là tên cá biển.

 ― khiu. Hèn mạt, không nên thân.

 ― rù. Bộ cò rò, chậm chạp.

 ― cừ. Bộ cò rò, chậm chạp.

 ― lơ ― trợt. Hẹn lần, hẹn mãi, không làm gì đặng. Nợ đòi cù lơ cù trợt thì là đòi không đặng.

 ― rũ. Bộ già cả quá; bộ khoanh tay cúi mặt mà ngồi.

 ― bơ ― bất. Bộ tất bất nghèo nàn, không chỗ nương dựa.

 ― chì ― mài. Bộ cố lý cố mạng, không chịu trã nợ; chì là chì mặt không biết mất cỡ, mài là miết xuống một bề.

 ― lao. Hòn nổi giữa sông, giữa biển. Đất cù lao.

 ― xầy. Hay làm lầy; bộ dai hoi. Nợ đòi mặt nợ, nó cù xầy.

劬	Cù. c. Nhọc.

 Cần ―. Siêng năng, cần cán.

 ― lao. Công cha mẹ nuôi con khó nhọc. Ai ai phụ mẫu, sanh ngả cù lao.

矩	Củ. c. n. Đồ đo vuông; khoai củ.

 Qui ―. Khuôn rập, đồ đo vuông tròn, phép luật. Nhơn vô qui củ, loạn thứ tự. 人 無 規 矩 亂 次 序. Người không phép luật thì mất thứ lớp.

 Khiệt ―. Đo vuông, đồ làm cho vuông tượng.

 ― khoai hay là khoai ―. Vật cây dây sinh ra dưới đất, làm bột được. Tiếng kêu chung các thứ củ, như củ lang, củ môn, củ ngọt, v. v.

 ― éo. Một thứ củ; cũng là tiếng gọi chung các thứ củ.