Toát yếu. — Mấy họ tụ lại với nhau thành một xã, có hương-hội và lý-trưởng chủ-trương mọi việc. Mỗi xã chia ra từng thôn, từng giáp.
Lý-trưởng áp triện.
Xã có của chung, gọi là công-điền, công-thổ, không được phép bán, phải quân-phân cho dân; có của riêng gọi là bổn-thôn-điền để chi dụng việc làng, tự-điền để tu bổ và đèn hương ở đình chùa, và hậu-điền để làm giỗ tết cho người có ruộng cúng vào làng.
Giải nghĩa. — Công-điền, công-thổ = ruộng hay đất chung của cả làng. — Quân phân = chia cho đều.
Câu hỏi. — Xã là thế nào? — Một xã chia ra làm sao? — Của chung cả xã gọi là gì? — Của ấy phải dùng thế nào? — Bổn-thôn-điền là gì? — Tự-điền và hậu-điền là gì?
2. — Lý-dịch. — Chức vụ của lý-dịch.
Ở Bắc-kỳ thì các xã phân ra làm hai hạng: một hạng thì cách tổ-chức vẫn theo như cũ, một hạng thì đã theo cách cải-lương hương-chính[1]. Người đứng đầu cả làng gọi[2] là tiên-chỉ hay là thủ-chỉ, người thứ nhì là thứ-chỉ. Làm việc quan thì có lý-trưởng và một hay hai người phó-lý. Còn những xã cải-lương thì tổ-chức ra một cách riêng.
