trăm năm ngoài, Liêm Khê, Minh Đạo mới lại truy tầm mối manh của nó. Từ đó về sau biện-tích ngày một tường, nhưng cũng ngày một đến chỗ chi-ly quyết liệt, mà trở lại mịt mờ. Ta thường thám cầu duyên cớ sự ấy, thời thấy rằng đại để vì thế-nho lắm lời nên loạn đạo. Thuở nhỏ ta sớm tập cử nghiệp, nịch chí nơi từ chương. Hồi mà hơi biết theo về chánh học, lại khổ nỗi thấy chúng thuyết phân nhiễu, không biết đâu là lối vào. Nhân đó mới đi cầu nơi đạo Lão, đạo Thích, rồi hân-nhiên hiểu ở chỗ con « tâm », biết thánh học là ở tại « tâm » vậy ». (Tựa cho Châu Tử Vãn-niên Định-luận).
Tiên sinh trách Tống Nho bỏ cái gốc mà chạy đi phụng sự những cái ở bên ngoài 無 本 而 事 於 外 (Lời Tự biệt Trạm Cam Tuyền). Socrate kéo triết học trên trời xuống lòng người, với câu: « Ngươi hãy biết lấy ngươi » Vương Dương Minh kéo về « tâm » cái triết học đương chịu ảnh hưởng của Châu Hy mà bàn hoàn nơi « vật ».
